DÓMUR 8 . október 2019 Mál nr. E - 24 10 /2018: Stefnandi: Fróði ehf. (Hilmar Magnússon lögmaður ) Stefndu: I borg ehf. ( Tryggvi Agnarsson lögmaður ) Hverasól ehf. (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður) Grensásvegur 16 A ehf. (Stefán A. Svensso n lögmaður) Dómari: Kja rt an Bjarni Björgvinsson héraðsdómari 1 DÓMUR Héraðsdóms Reykjavíkur 8 . október í máli nr. E - 24 10 /2018: Fróði ehf. (Hilmar Magnússon lögmaður ) gegn I borg ehf. ( Tryggvi Agnarsso n lögmaður ) Hverasól ehf. (Friðbjörn Eiríkur Garðars son lögmaður ) Grensásvegur 16 A ehf. (Stefán A. Svensson lögmaður) I. Dómkröfur Mál þetta var þingfest 4. september 2018 en tekið til dóms 10. september 2019 að lokinni aðalmeðferð. Stefnandi er félagið Fróði ehf., Skeiðarási 3 í Reykjavík en stefndu eru f élögin Iborg ehf., Hverasól e hf., Borgartúni 28, Reykjavík , og Grensásvegur 16A ehf., Laugavegi 182 Reykjavík . Stefnandi krefst þess að felld verði úr gildi samþykkt byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 18. júlí 2017 um veitingu byggingarleyfis til stefndu til að byggja nýja tveggja h æða bílgeymslu á lóðinni nr. 16A við Grensásveg og staðfesting umhverfis - og skipulagsráðs þann 16. ágúst 2017 sem og staðfesting borgarráðs þann 17. ágúst 2017 á þeirri samþykkt. Þá krefst hann þess jafnframt að ógilt verði me ð dómi byggingarleyfi til han da stefndu sem var gefið út 8. janúar 2018 á grundvelli þeirra samþykkta. Þá er þess jafnframt krafist að stefndu verði sameiginlega dæmdir til að greiða stefnanda málskostnað að skaðlausu samkvæmt mati dómsins. Stefndu krefj a s t þess að verða sýknað i r af öllum kröfum st efnanda. Þá krefjast stefndu í öllum tilvikum málskostnaðar. II. Málsatvik Á fundi umhverfis - og skipu lagsráðs Reykjavíkurborgar 16. desember 2015 var samþykkt að auglýsa tillögu að deiliskipulagi fyrir lóðina G rensásveg 16A/Síðumúla 37 - 39 í Reykjavík , að beiðni hluta lóðareig e nda . Af gögnum málsins verður ráðið að tillagan hafi í kjölfarið verið samþykkt í borgarráði . Tillagan um skipulagsbreyt inguna 2 var auglýst þann 10. feb rú ar 2016 og var frestur til að gera a thugasemdir til 23. mars 2016. Fyrir liggur að milli þess að umhve rfis - og skipulagsráð Reykjavíkurborgar samþykkti að auglýsa breytinguna á deiliskipulaginu 16. desember 2015 og þar til auglýsing um breytinguna var b ir t keypti stefndi Hverasól ehf. faste ignina Síðumúl a 39 , auk 41,2% hlutdeildar í bílastæðahúsi af Reykja víkurborg. Með samningnum , sem er dagsettur 26. janúar 2016, keypti Hverasól ehf. einnig 41,14% hlutdeild í b yggingarrétti á lóðinni sem stofna átti í de iliskipulagstillögu sem þá var tilbú in til auglýsingar og lá fyrir við undirritun samningsins og var fy lgiskjal með honum . Tólf dögum eftir að tillagan að deiliskipulaginu var auglýst en áður en frestu r rann út til að gera athugasemdir, festi stefnandi sí ðan kaup á 1. hæð og kjallara í húsi nu við Síðumúla 37 í Reykjavík (eign merkt 01.01, matshluti 01, fas tanúmer 2015637, skrifstofa/lager og eign merkt 00.02, matshluti , fastanúmer 223 - 5431) rafmagnsverkstæði , ása mt öllu sem fylgdi og fylgja bæri að engu un danskildu , þ.m.t. tilheyrandi hlutde ild í sameign og lóðarréttindum. Kaupverðið var 110 milljónir króna . Samkvæmt kaupsamningi stefnanda við F fasteignafélag ehf. , sem dagsettur er 22. febrúar 2016 , var kvöðum o g öðrum eignarböndum eignarinnar lýst með ef tirfarandi hætti: ,,Lóðarleigusamnin gur sjá skjal nr. 411 - B - 009458/1999. Heildarlóð fyrir Síðumúla 37 o g 39 og Grensásveg 16A. Kvöð um bílageymsluhús. Eignaskiptayfirlýsing sjá skjal nr. 411A - L óðarl eigusamningurinn sem vísað er til í kaupsa mn ingi er dagsettur 12. maí 1999. Kemu r þar fram að hann sé gerður af hálfu borgarstjórans í Reykjavík vi ð leigjendur lóðarinnar Síðumúla 37. Þá er sérstaklega tiltekið að lóðin Síðumúli 37 sé óð, þ . e. lóðinni Síðumúl i nr. 37, Síðumúli n r. 39 og Grensásvegur nr. 16A , hún s é 4.484 fermetrar að stær ð og að lögun hennar og lega sé sýnd á áfe stum uppdrætti mælingardeildar, dags. 16. október 1998, sem teljist hluti samningsins. Í lóðarleigusamningnum kemur einnig fram að á lóðinni séu kvaðir u m bílastæði, gang - og graftrarrétt, holræsi, umferð og vatnslögn. Einnig sé kvöð um bílageymsluhús. Sam kvæmt samningnum var lóðin leigð til 50 ára frá 1. janúar 1999 að telja. Þá er tiltekið í samningnum að lóðar hafar greiði alla skatta og gjöld til opin be rra þarfa sem lögð verði á hin a leig ðu lóð. Á fundi byggingarfulltrúans í Reykjavík, 1. mars 2016, lö gðu Grensásvegur 16A ehf. og Iborg ehf. fram umsókn leyfi til að rífa matshluta 3, fastanúmer 201 - 5642, bílast æðahús 541,2 fermetra, og einnig til að g ir ða komandi athafnasvæði og reisa 25 3 m etra háan byggingarkrana á lóð nr. 16A við Grensásveg. Var afgreið slu umsóknarinnar frestað þar sem skipulagsferli væri enn ólokið. Mánuði eftir að stefnandi festi kaup á Síðu múla 37 og degi áður en frestur til að ge ra athugasemdir við tillögu að deiliski pulagi rann út sendi Guðmundur Ágústsson , lögmaður stefnanda , bréf til umhverfis - og skipulagsráðs þar sem voru gerðar athugasemdir við tillöguna um að breyta deiliskipulaginu. Í bréfi lögmannsins , dags. 22. mars 2016, segir meðal annars: , ,Umbj. minn und rast mjög að þessi deiliskipulagstillaga skuli yfir höfuð vera samþykkt í umhverfis og skipulagsráði. Það liggur fyrir að tillagan gengur út á það fyrst og fremst að auka byggingamagn á lóðinni ti l hagsbóta fyrir eigendur tveggja húsa á ló ðinni þ.e.a.s. húsanna Grensásvegur 16a og Síðumúla 39 á kostnað eigenda Síðumúla 37 og þá sérstaklega umbj. minn sem á kjallara hússins og jarðhæð. Telur umbj. minn að þegar gerð er tillaga um svona umfangsmiklar breytingar á nýtingu sameiginlegrar lóða r þá beri umhverf is - og skipulagsráði að gagna úr skugga um að eigendur allra húsa á lóðinni séu a.m.k. e kki mótfallnir fyrirhuguðum breytingum. Jafnframt beri ráðinu að gæta þess að þær tillögur séu ekki til hagsbó ta einum aðila eða tveimur aðilum á kostn að hins þriðja. Þ ó svo að gert sé ráð fyrir því í deiliskipulagstillögunni að við bætist hæð ofan á húsið Síðumúla 37 og göngubrú gerð á milli húsanna Síðumúli 37 og Síðumúli 39, staðhæfir um b j. minn að sú tillaga s é einungis sett fram til að slá ryki í au gu ráðsins og lát a tillöguna líta þannig út að samráð hafi verið haft við eigendur Síðumúla 37 og eigendu r þeirra eigna hagnist á breytingunni. Fyrir liggur að eigendur Síðumúla 37 hafa engin áform haft uppi um brey tingar á þeirri starfsemi sem rekin eru í þ eim eignahlutum og þeim var fyrst kunnugt um þessa deiliskipulagsbreytingu eftir að hún var samþykkt í umhverfis - og skipulagsnefnd Í kjölfar athugasemda stefnanda við deiliskipulagstillöguna hafði Ingólfur Ingvarsson fasteignasali samband v ið fyrirsvarsme nn stefnanda og falaðist eftir eignarhluta hans í Síðumúla 37. Svar stefnanda barst með tölvubréfi Sigurðar Arnars Sigurðarssonar, dags. 1. apríl 2016. Þar sagði að stefnandi væri sáttur við að selj a eignarhluta sinn í Síðumúla 37 á 220 mi ll jónir króna. L ögmaður stefnanda sendi byggingafulltrúa og umhverfis - og skipulagssviði Reykjavíkurborg ar bréf, dags. 17. maí 2016, þar sem hann ítrekaði f yrri mótmæli við tillögu að deiliskipulagi og bar fram kva rtanir vegna ónæðis af yfirstandandi fram kv æmdum , þ.m.t. l okun fyrir umferðarrétt stefnanda frá Síðumúla til Fellsmúla og fyrir gönguleið um tröpp ur frá eign hans í kjallara til eignar hans á 1. hæð hússins. Jafnframt krafðist hann þess að byggingarkrani y rði fjarlægður af lóðinni og að honum yrð u veittar upplýsi ngar um hvaða leyfi stefndu hefðu til framkvæmdanna. 4 Umhverfis og skipulagssvið svaraði bréfi lögmannsins með bréfi, dags. 20. maí 2016. Var þar greint frá því að athugasemdir hans hef ðu verið lagðar fram á embættisafgreiðslufundi skipulagsfulltrúa 1. apr íl 2016 en á fundinum hefði afgreiðslu erindisins verið frestað með þeirri bókun að ,,umsækjandi [legði] fram samþykki allra eigenda á lóðinni. Síðan sagði í bréfinu: ,, Í þeim tilfell um þar sem embætti skipulagsfulltrúa berst erindi frá lóðarhöfum og var ðar deiliskipulagningu lóða eða breytingu á gildandi deiliskipulagi, þá hefur verið gerð sú krafa að allir lóðarhafar leggi fram samþykki sitt fyrir umsókninni, enda er verið að taka ák vörðun um hagnýtingu lóðar, sem og að taka afstöðu til uppbyggingar og annarra breytinga á lóðinni. Skipulagsfulltrúi vísar í því samhengi til almennra reglna um sameign þar sem mreginreglan er að lóðarréttindi er óskipt sameign. Breyting á séreignum kann að valda því sameiginleg réttindi geta orðið skert. Þar sem erindinu fy lgdi ekki samþykki allra sameigenda þá taldi skipulagsfulltrúi sér ekki fært að afgreiða erindið að svo stöddu, en frestaði afgreiðslu þess með vísan til meðalhófsreglu stjórnsýslulaga. Með því vildi skipulagsfulltrúi láta reyna á hvort umsækjendur gætu la gt fram samþykki annarra lóðarhafa fyrir umsókninni. Berist skipulagsfulltrúa ekki samþykki annarra lóðarhafa, þá mun erindið verða tekið fyrir til efnislegrar meðferðar og munu athuga semdum sem bárust á athugasemdatíma verða svarað, sem og að umsóknin ve rður fullafgreidd af þar til bærum aðilum. Verði lögð fram ný deiliskipulagstillaga fyrir lóðirnar, þá verður slík tillaga ekki afgreidd fyrr en fyrri deiliskipulagstillaga hefur hlotið endanlega Umhverfis - og skipulagssvið sendi tölvupóst ti l Sigurðar Arnar Sigurðssonar, fyrirsvarsmanns stefnanda , dags. 2 3 . maí 2016 , en tölvupóstinn senti Björgvin Rafn Sigurðsson lögmaður fyrir hönd sviðsins . Í tölvupóstinum kemur fram a ð embætti skipulagsfulltrúa hafi borist bréf frá lögmanni stefnanda 19. m aí sl. þar sem óskaði hafi verið eftir upplýsingum um deiliskipulagsvinnu fyrir lóðirnar. Lögmanninum verði svarað bréflega og muni svarið fara út samdægur s tölvupóstinum. Af tölvupós tinum verður ekki annað ráðið en að bréflega svarið sé það bréf umhverfi s - og skipulagssviðs sem vitnað er til hér að framan. Í framhaldinu segir í tölvupóstinum að það sé afstaða skipulagsfulltrúa að ,,allir eigendur lóðanna þurfi að standa sameiginlega a gir í tölvupóstinum að málsmeðferð ve gna deiliskipulagsins yrði ekki haldið áfram fyrr en samþykki allra lóðarhafa lægi fyrir , þar á meðal fyrirsvarsmanns stefnanda. Málið var tekið fyrir á fundi umhverfis - og skipulagssviðs 16. nóvember 2016 og samþykkt þar með vísan til umsagnar skipulagsfu lltrúa, da gs. 28. október 2016. Á 5 fundinum var fja ll að um athugasemdir stefnanda en í fundargerðinni segir meðal annars svo um þetta atriði: ,,Eignin var til sölu og ekki kominn nýr eigandi þegar ákvörðun um deiliskipulag lá fyrir. Ástæðan fyrir því a ð ekki va r haft samráð við umræddan eiganda, var a ð þegar farið var af stað með deil iskipulagstillöguna var umræddur eigandi ekki búinn að festa kaup á eigninni en eignin var til sölu. Það að umrædd ákvörðun um deiliskipulagsgerð hafi ekki verið lögð fyrir viðkoman di eiganda kemur ekki að sök þar sem hann f ékk bæði tækifæri til og gerði a thugasemdir við auglýsta deiliskipulagstillögu eins og bréf hans ber með sér. Með því hefur hann því með fullnægjandi hætti fengið að gera grein fyrir sínum sjónarmiðum um tillöguna . Það að samráð sé ekki haft við eiganda e ignar sem deiliskipulag varðar, hefur ekki áhrif á gildi deiliskipulags, sbr. úrskurð úrskurðarnefndar í umhverfis - og auðlindamálum nr. 42/2003. Skipulagsvaldið er sveitarfélagsins hvort sem tillögur um gerð deil iskipulags stafi frá því eða einstökum ei ge ndum. Skipulagsvaldi Reykjavíkur borgar eru ekki sett takmörk vegna eignarhalds eigenda á landi/lóðum, sbr. niðurstöðu fyrrgreinds úrskurðar. Almennt getur notkun bílastæða á lóð atvinnuhúsnæðis tekið bre ytingum e ftir hvaða starfsemi er þar hverju sinni. G era má ráð fyrir að hótelstarfse mi kalli á minni nýtingu bílastæða en skrifstofu - og þjónustustarfsemi. Samkvæmt vinnureglum Reykjavíkurborgar fyrir þéttbýlissvæði sem þetta er gerð fermetra fyrir íbúiðir og 1 stæ ði pr. 50 fermetra fyrir aðra atvinnustar fs emi og miðar deiliskipulagstilla gan við þessar bílastæðakröfur. 3 eignaraðilar eru að Síðumúla 37. Bridgesambandið, Sigfúsarsjóður og nú Fróði sem á 1. hæð og kjallara. Sigfúsarsjoður og Bridgesambandið hafa veit t samþykki sitt fyrir þessum áformum samk væ mt meðfylgjandi yfirlýsingu. Fró ði er nýr eigandi að jarðhæð og kjallara. Þegar deiliskipulagstillaga var unnin var þessi eign í söluferli og hugðust umsækjendur festa kaup á þessari eign, en af því varð ekki og F róði keypti eignina. Samkvæmt viðbótarsk ýr ingum á deiliskipulagsuppdrætti og þinglýst verður í eignaskiptasamningi eru öll stæði fyrir framan hús og á baklóð þess til sérafnota fyrir Síðumúla 37, alls um 30 stæði. Síðum ú li 39 hefur einungis afnot af 3 stæ ðum á baklóð við inngang stigahúss. Að öð ru leyti eru bílastæði Síðumúla 39 fyrir framan hús að ofanverðu og í bílageymslu. Af þessu er ljóst að umferð við Síðumúla 37 skapast eingöngu af þeirra sérmerktu stæðum og 3 stæða á baklóð. Í kjölfarið er fjalla ð um þær athugasemdir sem komu fram við a ug lýst a deiliskipulagstillögu um a ð gert væri ráð fyrir að aðalumferðin að bílageymsluhúsinu yrði um lóð Síðumúla 37 og að akstursleiðin yrði á milli húsanna Síðumúla 37 og 35 og þaðan til suðurs að bílastæ ða húsinu. Í umsögn skipulags - og byggingar fulltrú a kemur fram að þarna sé misskilningur á ferð, þar sem enginn aðgangur sé að bílageymslu frá Síðumúla 37 eða baklóð hússins. Aðgangur að bílageymslu sé eingöngu frá Fellsmúla og Grensásvegi. Síðan sagði í um sögninni: ,, Eignarréttindi 6 viðkomandi eiganda set ja skipulagsvaldi ekki skorður eins og fyrr er greint. Ákvarðanir í deiliskipulagi fela ekki sér ráðst öfun eignarréttinda, hvorki beinna né óbein na, sbr. úrskurð ú rskurðarnefndar í umhverfis - og auðlindamálu m nr. 13/ 2014. Hefur því u mrædd athugasemd ekki á hr if á meðferð deiliskipulagstillögun n ar. Borgarráð samþykkti afgreiðsluna á fundi þann 10. nóvember 2016. Með bréfi, dags. 16. nóvember 2016, v ar stefnanda tilkynnt um þessa niðurstöðu. Með bréfi, dags. 2 5. nóvemb er 2016, gerði Skipulagsstofnun athugase md ir við auglýsingu um samþykkt deiliskipulagsins, þar sem afmörkun þess væri ekki í samræmi við ákvæði 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga nr. 123/201 0 . Þá gerði stofnunin einnig athugasemd við að samráð virtist ekki hafa verið haft við alla lóðarhafa við vinns lu skipulagstillögunnar , sbr. 4. mgr. 12. gr. skipulagslaga . Var það mat stofnunarinnar að gera hefði átt skipulagslýsingu fyrir deiliskipulagsv innu á þessu svæði og að ekki hefði verið gerð grein fyrir umhv erfisáhri fum vegna tillögunnar , samkvæmt 5. mgr. 12 . gr. skipulagslaga . Á fundi umhverfis - og skipulagsráðs 14. desember 2016 var erindið tekið fyrir að nýju og lagður fram breyttur deiliski pulagsuppdráttur ásamt svarbréfi við fyrrnefndum athugasemdum Sk ipulagsst ofnunar. Umhverfis - og skipulagsráð sam þy kkti breytta tillögu að deiliskipulagi og vísaði málinu í kjölfarið til borgarráðs, sem staðfesti afgreiðsluna 22. desember 2016. Með bréfi, dags. 12. janúar 2017, gerði Skipulagsstofnun athugasemdir við t illöguna þar sem ítrekað var mikilvægi þes s að við deiliskipulagsgerð væri litið til þess að tillögur næðu yfir heildstætt svæði, sbr. 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga. Á fundi umhverfis - og ski pulagsráðs 1. febrúar 2017 var tillagan tekin fyrir að nýju og h ún samþyk kt, með vísan til umsagnar skipul ag sfulltrúa, dags. 26. janúar s.á. Í fundargerð ráðsins segir: ,,Lagt fram bréf Skipulagsstofnunar, dags. 12. janúar 2017, þar sem ítrekað mikilvæg i þess að við deiliskipulagsgerð sé litið til þess að tillögur ná i yfir he ildstæð svæði sbr. 2. mgr. 37. g r. skipulagslaga og að unnin sé lýsing fyrir tillögu deiliskipulags sbr. 1. mgr. 40. gr. laganna, sér í lagi þegar um jafn víðtækar heimildir er að ræ ða fyrir umræddan borgarhluta og stefna aðalskipulagsins segir ti l um, fyr ir miðsvæði M2e og þróunarsvæði Þ5 7. Einnig er lögð fram umsögn skipulagsfulltrúa dags. 26. janúar 2017. Umsögn skipulagsfulltrúa dags. 26. janúar 2017 samþykkt . Vísað til borgarráð 7 Afgreiðsla umhverfi s - og skipulagssviðs var staðfest í borga rráði 9 . febrúar s.á . og tók nýtt deilisk ip ulag fyrir Grensásveg 16A og Síðum úla 37 - 39 gildi með birtingu auglýsingar í B - deild Stjórnartíðinda 2. mars 2017. Í auglýsingunni segir að í tillögu að nýju deiliskipulagi felist að byg gt verði við núverandi húsn æði á lóð inni og nýtin gu þess brey tt. Hú s næ ðið verði nýtt fyrir íbúðir, hótel, sk rifstofu - og þjónustu og að skipulagið hafi hlotið meðferð samkvæmt 1. mgr. 43. gr. sk ipulagslaga nr. 123/2010. Samkvæmt fundargerð byggingarfulltrúans í Reykjavík , sem fyri r liggur í málinu , lögðu stefndu fram ums ók n um byggingarleyfi ð , sem krafist er ógildingar á , fyrir fund byggingarfulltrúans miðvi kudaginn 12. apríl 2017 . Þar kemur fram að allir stefndu í málinu , sæki um leyfi (umsókn 52544) til að byggja nýja tveggja hæð a bílagey mslu fyrir 50 bíla með aðkomu fr á Grensásvegi og Fellsmúla í stað eldri bílageymslu og verður matshluti 04 á lóð nr. 16A við Grensásveg. Umsóknin var samþykkt á sama fundi með vísan til þess að hún samræmdist ákvæðum laga nr. 160/2010 um mannvirk i. Í fund argerðinni sagði um umsóknina að f rágangur á lóðamörkum yrði gerður í samráði við lóðarhafa aðliggjandi lóða. Þá var bygg ingarleyfið skilyrt þannig að eignaskiptayfirlýsing vegna lóðar yrði að v era samþykkt fyrir útgáfu by ggingarleyfis og henni yr ði að ver a þinglýst eigi síðar en við lok aú ttekt. Umhverfis - og skipulagsráð Reykjavíkurborgar staðfesti þessa samþykkt 16. ágúst 2017. Næsta dag, eða 17. ágúst 2017 , staðfesti borgarráð þá samþykkt. Stefnandi kærði 8. mars 2017 til úrskurðarnefndar umhv erfis - og auðlindamála ákvörðun borg ar ráðs um að samþykkja hið nýja deiliskipulag og krafðist ógildingar hennar. Í stjórnsýslukæru stefnanda er vísað til þess að borgaryfirvöld kunni að hafa verið vanhæf til þess að taka ákvör ðun um skipulag lóðarinnar veg na verule gra fjárhagslegra hagsmuna af gildistöku skipulagsins. Ástæða þess sé sú að með kaupsamningi, dags. 26. janúar 2016, hafi Reykjavíkurborg selt húsið að Síðumúla 39, ásamt 41,2% hlutdeild í bílastæðahúsi, á 311.000.000 króna. Í kaupsamningi hafi ja fnframt v erið seldur byggingarréttur deiliskipulagi á heildarlóðinni Grensásvegur 16 og Síðumúla 37 og 39 er kr. 40.000 pr. m2 og er eignarhlutur seljanda í heildarbyggingarrétti 41,41%. Í samni ngnum hafi verið tiltekið að g reiðsla f yrir byggingarréttinn verð i i nnt af hendi þegar nýtt deiliskipulag hefur tekið gildi í B - . Þá hafi verið kveðið á um það í kaupsamningi að ef nýtt deiliskipulag hefði ekki tekið gildi fyrir 1. ma í 2016 frestist afsal þar til deiliskip ulag hafi verið staðfest , o g að sala byggingarréttarins sé 8 óháð því hvort samkomulag náist við aðra lóðarhafa um kaup þess réttar. Í stjórnsýslukæru sinni lýsti stefnandi þeirri afstöðu að í orðalagi kaupsamningsins f ælist fyrirheit seljanda um sa mþykki ný s deiliskipulags, hvort sem s kilyrði laga til þess kunni að vera uppfyllt eða ekki. Í stjórnsýslukæru stefnanda er einnig vísað til þess að ekki hafi verið gætt að lögmætisreglu stjórnsýsluréttar þegar ákvörðunin um d eiliskipulagið var tekin , enda væri hún haldin verulegum göllum og l agareglur er um málið gildi þverbrotnar. Þannig hafi S kipulagsstofnun gert margvíslegar athugasemdir við afgreiðslu umræddrar skipulagstillögu, sem hafi falið í sér að gera þyrfti nýtt ski pulag en ekki breytingu á eldr a skipula gi. Athugasemdirnar hafi lo ti ð bæði að efni og formi deiliskipulagsins, en sveitarstjórn hafi ekki brugðist við athugasemdum stofnunarinnar um form skipulagsins, svo sem henni hafi borið að gera, sbr. 1. mgr. 42. gr. skipulagslaga. Þær athugasemdi r hafi að mestu lotið að því að ekki h afi verið unnin lýsing fyrir tillögu að nýju skipulagi, eins og skylt sé samkvæmt 1. mgr. 40. gr. skipulagslaga. Þá hafi verið gerð athugasemd við að ekki hafi allir landeigendur staðið a ð ósk um gerð deiliskipulags, e ins og sk ylt væri að lögum, þar sem st efnandi hafi ekki staðið að henni. Þá var í stjórnsýslukærunni vikið að því að ekkert samráð hefði verið haft við stefnanda , þrátt fyrir að í deiliskipulaginu sé gert ráð fyrir verulega b reyttum notum á lóðinni og umfa ngsmiklum framkvæmdum, þ. á m. á hús ei gn hans. Vandséð sé hvernig tillagan geti náð fram að ganga þegar litið sé til þess að engin grein sé gerð fyrir hlutdeild hinna ýmsu lóðarhafa í framkvæmdunum, breyttum eignarhlutföllum eða skiptingu kostnaðar. Þá séu eigendur húseignanna á lóðinni aðil ar að sérstökum húsfélögum er nái til einstakra húsa, en jafnframt séu þeir aðilar að húsfélagi er nái til allra húsanna saman. Í 3. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús komi fram að ákvæð i laganna gildi, eftir því sem við geti átt, um þau atriði og málef ni sem sameiginleg séu, svo sem um lóð sé hún sameiginleg að öllu leyti eða nokkru. Þessa atriðis hafi ekki verið gætt er einn húseigandi hafi óskað eftir að unnin yrði deiliskipulagstillag a fyrir alla lóðina. Hafi Reykj avíkurbor g verið skylt að hafna fram ko minni beiðni vegna skorts á samþykki allra lóðarhafa. Vegna skýlausra brota á fjöleignarhúsalögum beri að ógilda ákvörðun borgarráðs. Af hálfu stefnanda var einnig byggt á því að deiliski pulagstillagan og samþykkt henn ar væri h áð verulegum efnislegum ann mö rkum. Bent sé á að samkvæmt 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga skuli tillögur að deiliskipulagi ná yfir heildstæð svæði, en 9 samkvæmt borgarvefsjá sé ekkert deiliskipulag í gildi fyrir Síðumúla og Ármúla að Suðurlandsbraut . Þá myndu samþykktar framkvæmdir samk væ mt hinu kærða byggingarleyfi leiða til mikils óhagræðis, m.a. með tilheyrandi girðingum og skertu aðgengi að fasteign stefnanda . Með bréfi, dags. 13 . mars 201 8 , kærði stefnandi til úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlin damála ákvörðun byggingarfulltrúans í Reykjavík um útgáfu byggingarleyfis ins . Ge rði stefnandi þá kröfu að felldar yrðu úr gildi ,,samþykktir á byggingarleyfisumsóknum nr. BN053105 og BN0525 44 sem og staðfesting borgarráðs Reykjavíkur frá 17. ágúst 2017 á þ eim samþykktum og að hin kærðu Í st jórnsýslukæru nni byggði stefnandi að mestu leyti á sömu sjónarmiðum og í fyrri kæru vegna deiliskipulags, meðal annars að við útgáfu byggingarleyfis hafi borið að afla samþykkis allra eigenda, þ.e. allra lóðarhafa. Byggingin sem leyfið næði til stæði ásamt tv eimur öðrum húsum á einni sameiginlegri lóð. Gil t i því ákvæði 3. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús um ákvarðanir er snerti að öllu eða nokkru leyti útlit og heildarsvip lóðar og mannvirkja er á henni standi. Með bréfi, dags. 25. ágúst 2017, kærði stefnandi til sömu úrskurðarnefndar ákvörðun byggingarfullt rúans í Reykjavík um að sam þy kkja byggingarleyfi til niðurrifs á bílastæðahúsi að Grensásvegi 16A. Gerði stefnandi kröfu um ógi ldingu ákvörðunarinnar og að framkvæmdir yrðu stöðvaðar á meðan málið væri til meðferðar fyrir úrskurðarnefndinni. Í þessari stjó rnsýslukæru sinni byggði st ef nandi að mestu leyti á sömu sjónarmiðum og í fyrri kæru vegna deiliskipulags, meðal annars að við útgáfu byggingarleyfis hafi borið að afla samþykkis allra eigenda, þ.e. allra lóðarhafa. B ygging in sem leyfið næði til stæði ásam t tveimur öðrum húsum á ein ni sameiginlegri lóð. Gildi því ákvæði 3. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús um ákvarðanir er sn erti að öllu eða nokkru leyti útlit og heildarsvip lóðar og mannvirkja er á henni standi. Ú rskurðarnefndin sameinaði mál vegna síð ari stjórnsýslukæru stefnan da máli stefnanda vegna kæru á deiluskipulagi frá 8. mars 2017 þar sem hagsmunir stefnanda stæðu þv í ekki í vegi og málin væru samofin. Með úrskurði nefndarinnar þann 1. desember 20 17 var kröfu stefnanda , um að ákvörðun borgarráð s um að samþykkja hið nýja de iliskipulag yrði ógilt , hafnað. Þá var einnig í sama úrskurði hafnað kröfu stefnanda um ógildingu ákvörðunar byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 18. júlí 2017 um að samþykkja byg gingarleyfi til niðurrifs bílastæðahúss að Grensá svegi 16A . Í úrskurðinum se gi r meðal annars svo : 10 ,,Í máli þessu er deilt um þá ákvörðun borgarráðs Reykjavíkur frá 9. febrúa r 2017 að samþykkja nýtt deiliskipulag fyrir sameiginlega lóð Grensásvegar 16A, Síðumúla 37 og Síðumúla 39 og þá ákvörðun bygginga rfulltrúans í Reykjavík að sa mþykkja byggingarleyfi til niðurrifs bílastæðahúss að Grensásvegi 16A með stoð í því skipulagi. S veitarstjórnir bera ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags skv . 3. mgr. 3. gr. og 1. mgr. 38. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Eðli máls samkvæmt geta skipula gs áætlanir haft fjárhagslega þýðingu fyrir sveitarfélög og haft áhrif bæði á kostnaðar - og tekjuhli ð í bókhaldi þeirra. Leiðir sú staðreynd ekki til vanhæfis bor garráðs til þess að samþykkja deiliskipulagsáætlun. Þegar vinna við gerð deiliskipulagstillögu he fst skal sveitarstjórn taka saman lýsingu á skipulagsverkefninu þar sem fram kemur hvaða áherslur sveitarstjórnin hafi við deiliskipulagsgerðina og upplýsingar um forsendur og fyrirliggjandi stefnu og fyrirhugað skipulagsferli, svo sem um kynningu og sam rá ð við skipulagsgerðina gagnvart íbúum og öðrum hagsmunaaðilum, sbr. 1. mgr. 40. gr. skipulagslaga . Í 3. mgr. ákvæðisins kemur fram að sveitarstjórn sé heimilt að falla frá gerð slíkrar lýsingar ef allar meginforsendur deiliskip ulagsins liggja fyrir í aða ls kipulagi. Í Aðalskipulagi Reykjavíkur 2010 - 2030 er á umræddu svæði, sem merkt er M2e, gert ráð fy rir skrifstofum, rýmisfrekri smásöluverslun, stofnunum, ráðgja far - og þjónustufyrirtækjum, fjármálastarfsemi, veitingastöðum og hó telum. Léttur iðnaður er ei nn ig heimill á svæðinu, s.s. prentiðnaður og verkstæði, þar sem aðstæður leyfa. Þá er íbúðarhúsnæði heimilt á efri hæðum bygginga, enda verði tryggð viðeigandi g æði á lóðum viðkomandi bygginga samkvæmt nánara ákvæði þar um í deil iskipulagi. Hæðir bygginga ve rði að jafnaði 4 - 8. Þar kemur og fram áætluð aukning húsnæðis um 80 þúsund m2, þar af mögulega 30 0 íbúðir. Í 2. mgr. 37. gr. skipulagslaga kemur fram að deilis kipulag skuli gera fyrir einstök svæði eða reiti þar sem framkvæmdir eru fyrirhugaðar og skal j af nan miða við að það taki til svæða sem mynda heildstæða einingu. Í greinargerð sem fylgdi frumvar pi því er varð að skipulagslögum kemur fram að með þessu hafi ætlunin verið að koma í veg fyrir að skipulagðar séu einstakar lóðir þó að slíkt geti þó stundu m svigrúm til að ákveða mörk svæð is sem deiliskipulag á að taka til, en orðlagið veitir sveitar stjórnum þó ekki frelsi til að ákvarða mörkin án málefnalegra sjónar miða og skipulagsraka. Með de iliskipulagi er markmiðið m.a. að útfæra nánar ákvæði aðalskipulags, taka ákvarðanir um notkun ló ða og stuðla að skynsamlegri og hagkvæmri nýtingu lands. Við s kipulagsgerð skal og tryggja réttaröryggi einstaklinga og lögaðila þ ótt almannahagsmunir séu ha fð ir að leiðarljósi, sbr. 1. gr. skipulagslaga. Hið kærða deiliskipulag tekur til 4.484 m2 lóðar, s em tilheyrir um 4,5 ha götureits sem þegar er byggður en ekki verið deiliskipulagður. Í gr. 5.3.1. í skipulagsreglugerð nr. 90/201 3 er tekið fram að í greina rg erð deiliskipulags skuli færð rök fyrir afmörkun skipulagssvæðisins. Í greinargerð umrædds deilis kipulags kemur fram að vegna stærðar skipulagssvæðisins, þ.e. götureits sem afmarkast af Síðumúla, Fellsmúla, Grensásvegi, Ármúla og Selmúla, verði það deili sk ipulagt í áföngum og sé þetta deiliskipulag fyrsti áfangi þess. Með vísan til þess að í aðalskipu lagi kemur fram ætluð aukning byggingarmagns og fjöldi íbúða á svæðinu, ásamt rökstuðningi þeim sem fram kemur í greinargerð deili skipulagsins, verður að tel ja að 11 sveitarfélaginu hafi verið heimilt að afmarka deiliskipulagið með þeim hætti sem gert var. Me ð vísan til alls þess sem að framan er rakið verður kröfu kær enda um ógildingu hins kærða deiliskipulags hafnað. Að framangreindri niðurstöðu fenginni á hið k ærða byggingarleyfi sér stoð í gildandi deiliskipulagi umrædds svæðis, sem samþykkt var með áðurgr eindri skipulagsákvörðun. Þá liggur fyrir að leyfið fól í sér heimild til niðurrifs bílageymsluhúss, sem að hluta til er í eigu um sækjanda, og að samþykki m eð eigenda þess lá fyrir við samþykki umsóknarinnar. Að því virtu, og þar sem ekki liggur fyrir að an nmarkar hafi verið á málsmeðferð við samþykkt leyfisins, verð Á grundvelli þessara samþykkta gaf byggi ngarfulltrúinn í Reykjavík ú t byggingarleyfi 8. janúar 2018, þar sem stefndu , Hverasól ehf. , ásamt stefnda , Iborg ehf. og Gren sásvegi 16A ehf., er veitt byggingarleyfi til að byggja nýja tveggja hæða bílgeymslu á lóðinni nr. 16A við Grensásveg í stað eldri bílageymslu með aðkomu fr á Fellsmúla þar sem neðri hæðin með 16 bílastæðum mun tilheyra Grensásvegi 16A og sú neðri með 13 bí la stæðum mun tilheyra Síðumúla 39 . Stefna ndi kærði þessa ákvörðun til úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlindamála með bréfi , dags. 13. maí 2018. Úrskurðarne fndin vísaði kærunni hins vegar frá með úrskurði, dags. 25. aprí l 2018, þar sem kæran hefði komið of seint til nefndarin nar. Við aðalmeðfe rð m álsins 10 . september 201 9 fór u engar sk ýrslutökur fram en dómari og lögmenn aðil a gengu á vettvang fyrir upp haf málflutnings. III. Málsástæður aðila Stefnandi telur að byggingarleyfið , sem krafist er í málinu að fell t verði úr gildi, byggi á ólögmætu deiliskipulagi og fari auk þess í bága við þau skilyrði sem uppfylla þurfi samkvæmt nefndu og s amþykktu deiliski pulagi. Þá hafi einnig skort á samþykki stefnanda sem meðeiganda og samlóðarhafa fyrir umræddum breyt ingum á húseignum og lóð, sem séu sérstakl ega umfangsmiklar og fel i í sér verulegar breytingar á ásýnd og nýtingu lóðar og raska muni hags munum stefnanda v erulega . Stefna ndi byggir meðal annars á því a ð með samþykkt borgarráðs á deiliskipulagi um lóðina fr á 9. feb rúar 2017 hafi verið sérstaklega á skilið samþykki meðlóðarhafa til breytinga á skipulaginu, sbr. tölvupóst dags. 20. nóvember 2016 , frá umhverfis - og skipulagssvið i . Reykjavíkurborg hafi síðan vikið frá þessu skilyrði án skýringa. Vísar stefnandi hér til r öksemda sem fram komu í kærum stef nanda, dags. 8. mars 2017 og 12 13. mars 2018 , til úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlindamála, sbr . úrskurði nefnda rinnar nr. 27/2017 og 44/2018. Af hálfu stefnanda er einnig vísað til þess að breytingin á deil iskipulagi nu hafi verið háð því skilyrði að allir lóðarhafar samþykktu útgáfu byggingarleyfa. Þannig hafi Reykjavíkurborg talið að einstakir eigendur gætu st aðið í vegi fyrir framkvæmdum, þar sem áskilið sé samþykki allra til þess að byggingarleyfi yrði ge fið út, sb r. bréf skipulagsfulltrúans í Reyk javík, dags. 28. október 2016 . S tefnandi telur að byggingarfulltrúi sé bundinn við þessi skily rði þegar hann afg reiðir byggingarleyfi á hinni óskiptu lóð, enda hafi verið gert ráð fyrir því að þannig væri gætt h agsmuna an narra eigenda. B yggingarfulltrúi g eti ekki litið fram hjá þessu óhjákvæmilega skilyrði og því sé ljóst að útgáfa byggingarleyfis i ns sem mál þetta t ekur til, hafi farið gróflega á svig við réttindi stefnanda sem honum voru tryggð við afgreiðslu de iliskipula gsins á lóðinni, og stefndu var fu llkunnugt um . Stefnandi byggir einnig á því að byggingarleyfi ð hafi verið gefið út í andstöðu við þær meginreglu r eignarréttarins, sem gilda um sameign, svo og við ákvæði fjöleignarhúsalaga nr. 26/1994, auk þes s sem ekki liggi fyrir samþykkt eignaskiptayf irlýsing. Af hálfu stefnanda er vísað til þess að húseignin Síðumúli 37 , Reykjavík , sem stefna ndi eigi hlutdeild í , standi á sameiginlegri lóð með húseignum byggingarleyfishafa, sbr. uppdrátt, sem er hluti af þ eim samning um. Þá er sérstaklega bent á að Sí ðumúli 37 og Síðumúli 39 voru upphaflega ein og sama lóðin og að ekki virðist liggja fyrir sérs takur lóðarsamning ur um Síðumúla 39. S tefnandi telur að reglur eignaréttarins um sameign leiði óhjákvæmilega til þe ss að samþy kki allra eigenda þurfi til breyti nga, m.a. þeirra sem byggingarleyfishafi hyggst gera á húseign sinni og hinni sameiginlegu lóð, en framkvæmdirnar breyta mjög ásýnd húsa og nýtingu lóðarinnar og h afa að auki í för með sér skerðingu á eignarétti ndum stefna nd a til húseignar og leigulóðar. S ama sé að segja um viðbyggingu við húsið á lóðinni við Síðumúla 39 , en þar hafi nú verið reist viðbygging á lóðin ni . Ljósmynd sem liggi fyrir í málinu sýni umfangið vel. Stefnandi telur að slík tileinkun lóðar s é óheimil á n samþykkis annarra lóðarhafa . Ste fnandi vísar einnig til þess að teikningar sem lagðar hafa verið fyrir byggingarfulltrúa bendi til þess að ráðger t sé að skipta afnotum bílastæða á hinni sameiginlegu lóð þannig að við bakhús hússins nr. 37 vi ð Síðumúla sk uli 21 bílastæði fylgja þeirri l óð og 3 stæði fylgja lóðinni nr. 39. Telur stefnandi að það geti ekki verið 13 í valdi eins aðila að ráðstafa afnotum bílastæða með þessum hætti og að slíkar breytingar án samþykkis stefnanda séu skýrt brot á reglu m eignarrétta rins um sameign og á lögum nr. 2 6/1994 um fjöleignarhús, en ekkert hafi verið um þær fjallað á húsfundi eða slíkar ákvarðanir tek nar þar. Þurfi sam þykki allra lóðarhafa til slíkra breytinga á hagnýtingu sameignar , veittu á löglegum húsfundi, o g var því ekk i heldur fylgt fyrirmælum 1. m gr . 10. gr. laga nr. 160/2010. Slíkt leiði til ógildingar á því byggingarleyfi sem krafist er í mál i þessu að úr gild i verði fellt. Þá telur stefnandi að ákvæði 2. mgr. 3. gr. laga nr. 26/1994, sem áskilur samþy kki meðeigenda við umsókn um byggingarleyfi , g ild a um réttarsamband aðila, sbr. og 1. mgr. 10. gr. laga nr. 160/2010. Af hálfu stefnanda er ví sað til þess að k v eðið sé á um byggingarrétt í 28. gr. laga nr. 26/1994 , en þar segir að réttur til byggingar ofa n á eða við hú s eða á lóð þess verði að byggja st á þinglýstum heimildum. Að öðrum kosti teljist hann í sameign allra. Þá segir í 2. mgr. ákvæði sins að leiði ekki annað af þinglýstum heimildum sé slík bygging háð samþykki allra eigenda nema gert hafi verið ráð fyrir henn i í upphafi á samþykktri teiknin gu. Slík heimild hafi ekki í upphafi verið til staðar. Af þessu megi ráða að stefnandi teljist sameigandi umrædds réttar með öðrum eigendum og að hin leyfða framkvæmd sé því háð samþykki hans , sem ekki liggi fyrir. Stefna ndi telur ákvæði 41. gr. laganna leiða til sömu niðurstöðu en áskilið sé samþykki allra eigenda til breytinga á hlutfallstölum , s br. 1. tl. A - liðar , svo og bygginga og framkvæmd a er hafa í för með sér verulegar breytingar á sameign og nýtingu sameignar, sb r. 6. og 7. tl. A - liðar. Til söm u niðurstöðu leiði ákvæði laganna um takmarkanir á nýtingar r étti sameiginlegra lóðarréttinda, sbr . 35. og 36. gr. l aga nr. 26/1994, en hagnýting sameignar, þ.m.t. lóðar, fer í þessu tilfelli ekki eftir hlutfall stölum og hafa þar allir eigendur jafnan hagný tingarrétt. Stefnandi telur einnig að fyrirhugaðir framkvæmdir muni hafa í för með sér verulega meira ónæði, rösku n og skerðingu nýtingar stefnanda en áður hefur verið. Því séu allar breytingar í þá átt háðar samþykki allra sameigenda, þ.m.t. lóðarhafa. Þ annig sé ljóst að verulega skorti á að fullnægt sé skilyrðum um samþykki stefnanda sem lóðarhafa og eiganda að hlut a húsnæðisins að Síðumúla 37 til þess að umrædd ar framkvæmdir megi fara fram. Því sé samþykki o g útgáfa hins umþrætta byggingarleyfis ólögmæt og fella beri hvort tveggja úr gildi. Málsástæður stefndu , Hverasólar og Iborgar ehf. 14 Stefndu k veða málatilbúnað stefnanda einkum byggjast á því að skort hafi áskilið samþykki stefnanda sem ,,meðeiganda og s amlóðarhafa fyr ir umræddum b reytingum á húseignum og lóð, sem eru sérstaklega umfangsmiklar og fela í sér verulegar breytingar á ásýnd og nýting . Enn fremur sé byggt á því að deiliskipulagsferlið og gild andi deiliskipu lag sé hvort tveggja ólögmætt , bæði um einstök atriði og í heild sinni, sem og að undirbúningur og útgáfa umþrætts byggingarleyfi s sé ekki í samræmi við það sem lög bjóða. Stefnd u telja að hvorki meginreglur eignaréttar né lög nr. 26/1994 u m fjöleignarhús taki til sak arefnisins með þeim hætti sem stefnandi byggir á. Þá séu meintir annmarkar ekki af þeim toga að þeir leiði til ógild ingar með tilheyrandi réttarspjöllum fyrir stefndu. Vísa stefndu um það til meginreglna stjórnsýsluréttarins, þ. á m. um meðalh óf, réttmætar væntingar og sjónarmiðið um eyðileggingu verðmæta. Stefndu byggja sýknukröfu sína einkum á því að hið umdeilda byg gingarleyfi sé í samræmi við lögmætt og gildandi skipulag , sem og lög, reglur og samnin ga sem um úrlausnarefnið gilda . Stefndu mótmæla öllum málsástæðum stefnanda um einstök atriði og í heild sinni og gera jafnframt málsástæður meðstefnda að sínum, eftir þ ví sem þær samrýmast hagsmunum og málatilbúnaði stefndu. Sérstaklega um lóðina Stefndu hafna alfarið málsástæ ðu m stefnanda u m að lóðin sé að fullu sameiginleg og að lögfestar og ólögfestar reglur um sérstaka sameign gildi um úrlausnarefnið . Þannig séu l óðarhlutar á lóðinni sérgreindir, auk þess sem þeir séu afmarkaðir innan lóðarinnar . Mannvirkin hafi lengi staði ð á þessum hlut um, þ.m.t. hi n umdeilda bílageymsla . Að sögn stefndu fara eigendur fasteignanna einir með öll eignarráð sem fylg ja þessum sérgrei ndu lóðarhlutum og því sé um séreignarréttindi að ræða. Þessi skilningur fái styrka stoð í því hvernig hagnýtin gu fasteignanna h afi verið há ttað , sem og í fjölmörgum skjölum, s.s. lóðarleigusamningum og kaupsamningum sem fyrir liggja um hverja einstaka fas teign á lóðinni. Þá leiði þessi staða í senn af reglum eignarréttarins, viðtekinni stjórnsýsluframkvæmd og eðli máls, sbr. einn ig 4. gr. lag a nr. 26/1994 um fjöleignarhús. Í þessu sambandi benda stefndu sérstaklega á að sérgreining lóðanna sé tilgreind í l óðarleigusamningum um hina sérgreindu lóðarhluta , en þar komi fram að lóðirnar séu hluti heildarlóðar , auk þes s sem lóðarmat hv ers og eins s érgreinds lóðarhluta sé 15 reiknað út sérstaklega. Ákvæðum laga um fjöleignahús nr. 26/1994 verði því ekki beitt um úrl ausnarefnið og allra síst á þ ann hátt sem stefnandi byggir á . Stefndu telja a ð það hafi ekki neina þýðingu að ekki hafi fundist skriflegur l óðarleigusamningur um Síðumúla 39. Leigusamningur sé engu að síður í gildi með sömu eða sambærilegum skilmálum og fr am koma í lóðarleigusamningum milli borgarinnar og eigenda Grensásvegar 16A annars vegar og Síðumúla 37 hins v egar. Því til stu ðnings benda stefndu á að sérgreindur lóðarhluti undir Síðumúla 39 sé metinn sérstaklega til verðs. Á grundvelli þess lóðarmats h afa eigendur fasteignarinnar greitt Reykjavíkurborg lóðarleigu um áratugaskeið. Stefnd u Iborg ehf. og Hve rasól bend a auk þess á byggingarl eyfi ð sem deilt er um taki til afmarkaðs hluta lóðar þar sem bílageymsluhús hafi st aðið á nákvæmlega sama grunnfleti frá árinu 1977 (fas tanr. 201 - 5642) . Þá liggi fyrir þinglýst kvöð vegna bíl a geymsluhú s s sem nær til allra lóðanna , en stefnandi er skuldbund inn af henni . Loks sé kvaðarinnar sérstaklega getið í kaupsamningi þeim sem stefnandi gerði um fasteignina . Af hálfu stefndu er bent á að b íl a geymsluhúsið tilheyri eingöngu fasteignunum að Grensásvegi 16A ( 58, 8 %) og Síðumúla 39 ( 41,2 %) . Það ha fi matshlutan úmerið 03 og er tilgreint 541,2 fermetrar . Þar er gerð nánari grein fyrir rýmisnúmerum sem tilheyra fasteigninni , en meðal þeirra er ramp ur (0103) og akstursleið ir (0104 og 0202). Skráningartafla varp i enn frekara ljósi á þetta , en staðsetning ar megi sjá í teikningu sem fylgir skráningartöflu . Fasteigninni tilheyra því svæði vestan, norðan og austan við bílgeymsluhúsið . Af þessu leiðir að umþrætt byggingarleyfi taki til svæðis sem tilheyrir einungis eigendum Síðumúla 39 og Grensásveg i 16A , en e kki eigendum að þeim hluta lóðar sem talist getur sameiginleg með öðrum , þ.m.t. stefnanda. Árétta stefnd u að engar breytingar ver ð i á svæði sem falla utan sérgreindra og afmarkaðra lóðarhluta . Þessu til stuðnings benda stefnd u einnig á að fyrir liggi sérst akt lóðarhlut amat vegna hins sérgreinda lóðarhluta sem bílgeymsluhúsið hvílir á . Í samræmi við það hafa o pinberar álögur , sem að lóðinni og fasteigninni lúta , eðli málsins skv. hvílt á eigendum Síðumúla 3 9 og Grensásvegar 16A , enda telji þeir einir til rét tinda yfir bí lgeymsluhúsinu og hinum sérgreinda lóðarhluta . Samþykki stefnanda óþarft 16 S tefndu telja einsýnt að stefnandi hafi e kki þurft að standa að umsókn um byggingarleyfi, sbr. 1. mgr. 10. gr. l aga nr. 160/2010 um mannvirki . Sjónarmið stefnanda um að slík t leiði af ákvæðum laga um fjöleignarhús fái heldur ekki staðist. Stefndu benda í þessu sambandi á að þótt fjöleignarhúsalö g taki til húsa í sameign, rétt eins og bíl a geymsluhús ið sem byggingarleyfið snýr að , þá lúti það réttarsamband aðeins að eigen dum G rensásv egar 16A og Síðumúla 39 sem eiga húsið. Jafnvel þótt litið yrði til 2. mgr. 3. gr. fjöleignarhúsalaganna , þar sem seg i r að ákvæði laganna gildi eftir því sem við getur átt um þau atriði og málefni sem sameiginleg eru, svo sem lóð ef hún er same iginl eg að ö llu leyti e ða nokkru, þá geti það ekki varðað úrlausn málsins að neinu leyti . B íl a geymsluhúsið og þau lóðarréttindi s em um er að ræða tilheyr i á engan hátt stefnanda heldur eingöngu fasteignareigendum Grensásvegar 16A og Síðumúla 39. Tilvísanir st e fnanda t il fjöleign arhúsalaga skap i stefnanda því engan rétt og bygg ist í besta falli á misskilningi. Stefndu árétta einnig að yrði ákvæðum fjöleignarhúsalaga að einhverju leyti beitt yrði niðurstaðan sú sama. Í því sambandi ber i að athuga að bíl a geym sluhú sið, ra mpurinn og a kstursleiðir teljast í reynd til séreigna sem tilheyra myndu eigendum Grensásvegar 16A og Síðumúla 39, sb r. t.d. 4. gr. fjöleign arhúsalaga og 9. tl. 5. greinar . Ef miðað er við þá forsendu að lögin gildi um ágreiningsefnið benda ste fndu einnig á að 28. gr . fjöleignarhúsalaga geti ekki skapað stefnanda neinn rétt . Í því sambandi árétta stefndu að byggingarrétt i var þinglýst með kaupsamningi um fasteignina að Síðumúla 39, sem gerður var áður en stefnandi keypti fasteign sína að Síðumúl a 37 . Stefna nda duldist að öðru leyti ekki byggingarréttur stefnda, enda var honum fullkunnugt um deiliskipulagsferlið og hvaða r éttindi tillaga um deiliskipulag myndi veita hverjum og einum fasteignareiganda á lóðinni. Auk þess sé fráleitt að stefnandi ei gi s érstakan byggingarr étt við endurbyggingu fasteignar sem hvorki hann né þeir sem hann leiðir rétt sinn frá haf i nokkurn tíma t alið til réttinda yfir heldur einungis þolað kvöð vegna. Stefndu árétta að stefnandi geti heldur ekki leitt neinn rétt af 35 ., 3 6. og 41 . gr. fjöle ignarhúsalaga , enda gildi ákvæðin eingöngu um réttarstöðu innbyrðis milli þeirra sem telja til sérstakra r éttinda yfir viðkomandi eign, í þessu tilviki bíl a geymsluhúsinu sem hinn sérgreindi lóðarhluti er helgaður. Stefndu árétta að e ngar breytin gar verð i á nýtingu lóðar sem stendur utan sérgreindra lóðarhluta. Stefndu telja m álatilbúnað stefnanda heldur ekki e iga stoð í ólögfestum reglum um sérstaka sameign. Stefndu árétta jafnframt að jafnvel þótt sú væri raunin þyrfti 17 ekki samþykki stef nanda að koma til . Byggingarleyfið taki til breytinga sem hvorki telj i st óvenjulegar eða meiri háttar og séu jafnframt ekki t il sérstaks baga. Þá sækir byggingarleyfið auk þess styrka stoð í þinglýstar heimildir sem kveða á um að bíl a geymsluhús skuli v era fyrir he ndi á lóðin ni, jafnvel í óþökk einstakra fasteignareigenda . Samþykki stefnanda þurfi því aldrei til að koma , hvernig svo sem á málið er litið. Byggingarleyfið raskar ekki réttindum stefnanda Stefndu hafna því að byggingarleyfið og framk væmdi r við Síðumú la 39 og bíl a geymsluhús raski rétti stefnanda og í öllu falli ekki með verulegum hætti þannig að ekki verði við unað. Ályktanir stefnanda þess efnis séu auk þess algerlega ósannaðar og vanreifaðar. Stefndu hafna því að í byggingarleyfinu felist ráðstöfun b ílastæða á sameiginlegri lóð. Sú ályktun stefnanda sé hvorki á rökum reist né varð i úrlausn málsins. Stefn du haf nar þ ví einnig að ljósmynd varði úrlausn um byggingarleyfið sem deilt er um , en bendir á að ekki sé um nýja viðbyggingu að ræða held ur sorpgeyms lu sem komið sé fyrir á sama stað og áður voru viðskeytt steypt ker við fasteignina a ð Síðumúla 39. Stefndu bend a á a ð um sorpskýli á lóðum fasteigna gild i ákvæði byggingarreglugerðar nr. 12/2012, einkum gr. 6.12.8. Í reglugerðinni sé gert ráð fyrir að slí k mannvirki séu umfangslítil og staðsett innan lóðar. Ekki sé áskilið að stað setning þeirra sé á kvörðuð í deiliskipul agi. U m lögmæti aðal - og deiliskipulags Stefndu hafna málsástæðu m stefnanda um að deiliskipulag sem byggingarleyfi byggir á sé ólögmætt , einkum vegna þess að samþykki stefnanda og samráð við hann hafi skort við af greiðsluna. Telja s tefndu auk þess að má lsástæða stefnanda um þetta atriði sé fullkomlega v anreifuð. Stefndu árétta að sveitarstjórn beri ábyrgð á og anni st gerð deil iskipulags. Í deiliskipulagi eru teknar ákvarðanir um lóðir, lóðanotkun, byggingarreiti, byggðamynstur, útli t mannvirkja og form eftir því sem við á og aðrar skipulagsforsendur sem þurfa að liggja fyrir vegna byggingar - og framkvæmdaleyfa, sbr. 1. mgr. 37. gr. skipula gslaga nr. 123/2010. Samkvæmt 3. mgr. sömu greinar skuli við gerð deiliskipul ags byggt á stefnu aðalskipulags og hún útfærð fyrir viðkomandi 18 svæði eða reit. Með þessu og öðrum ákvæðum laganna séu sveitarstjórn fengnar víðtækar skipulagsheimildi r innan stað armarka viðkomandi sveitarfélags. Þótt það sé ekki á færi stefnd u að taka t il varna fyrir Reyk javíkurborg er það eng u að síður þeirra mat að farið hafi verið að öllu leyti farið eftir lögum við gerð deiliskipulagsins . S tefnandi hafi ekki bent á nokkurn þa nn annmarka sem leitt g e ti til ógildingar á því. Stefndu benda á að ti llaga um deiliskipu lag hafi verið auglýst í sa mr æmi við 41. gr. skipulagslaga. Þar sem hún sé í samræmi við meginmarkmið gildandi aðalskipulags var ekki talin þörf á lýsingu , sbr. 3. mg r. 40. gr. skipulagslaga , og var á það bent á fyrri stigum . Því mati h efur ekki verið hne kkt og er raunar látið óátal ið í stefnu. Stefndu árétta einnig að málsástæður stefnanda um að honum hafi ekki gefist kostur á að hreyfa andmælum eig i ekki við rök að styðjast. Stefnandi hafi haft fjölmörg tækifæri til þess að koma að hv ers kyns sjónarmiðu m sem málið varða á fyrri st igum. Þótt ekki hafi verið fallist á sjón armið hans leiði það ekki til ólögmætis deiliskipulagsins. Stefndu mótmæla fullyrðing um stefnanda um að í deiliskipulagi megi finna sérstök skilyrði, m.a. þess efnis a ð samþykki allra fa steignareigenda á lóðinni ha fi þurft til að unnt væri að gefa út byggingarleyfi á grundvelli þess. Þessi ályktun fái hvorki stoð í lögum né gögnum málsins . Í umsögn sk ipulagsfulltrúa Reykjavíkurborgar , sem stefnandi vísar sérstaklega til, er einungis að finna almenna tilvísun til þes s að byggingarleyfi sé háð samþykki meðeigenda, en stefnandi er sannarlega ekki einn þeirra eins og ítarlega hefur verið rakið. Stefndu ár étta auk þess að tölvupóstur frá 23. maí 2016, þar sem vísað er ti l þess að samþykki allra lóðarhafa þurfi til að ko m a við deiliskipulagsferlið, haggi þessu ekki. Í fyrsta lagi benda stefndu á að ekki þurfi samþykki stefnanda vegna breytinga á deiliskipul agi. Í öðru lagi telja stefndu að í raun réttri sé aðeins átt við e igendur Grensásvega r 16A og Síðumúla 39 . Í öllu fa l li hafi leyfisveitandi gert það ljóst á síðari stigum. Stefndu benda á að stefnandi hafi krafist ógildingar deiliskipulagsins á stjórnsýs lustigi en úrskurðarnefnd umhverfis - og auðlindamála hafi hafnað þeirri kröfu. Stef nandi hafi ekki krafist ógildingar umrædds úrskurðar sem þar af leiðandi h afi réttaráhrif eftir efni sínu . Stefndu byggja á því að þegar af þeirri ástæðu að byggi ngarleyfi v ar veitt með stoð í lögmætu deiliskipulagi geti það ekki verið ógilt. 19 Ekki verði séð að byggingarleyfið sé í nokkru ó s amræmi við deiliskipulagið eða þau skilyrði sem þar eru sett fyrir byggingu hins umdeilda bílastæðahúss. Að því er varðar stað hæfingu ste fnanda um sameiginlegan byggingarrétt á lóðinni , með vísan til 28. gr. laga nr. 2 6/1994 , þá telja stefndu að lögin ei g i ekki við um það sakarefn i sem hér er til úrlausnar. V erði ekki fallist á það er því haldið fram að ákvæði 28. gr. laganna eig i ekki við í því tilfelli sem hér um ræðir. Ef ekki verður fallist á að byggingarréttur haf i grundvallas t á þinglýstum heimildu m er á því byggt að slíkum rétti hafi fyrst verið til að dreifa þegar deiliskipulagið tók gildi , en lóðin hafði aldrei áður veri ð deilisk ip ulögð. Deiliskipulagið veitir öllum eigendum fasteigna á hinum sérgreindu lóðum b yggingarrétt ofan á og við fasteigni r sínar, þ.m.t. stefnanda eins og nánar er rakið í deiliskipulaginu. Stefnandi og aðrir eigendur Síðumúla 37 haf i , þrátt fyrir a ð eiga bygg ingarrétt , ekki kosið að hefja framkvæmdir á grundvelli hans e ins og stefndi, Hve rasól ehf., hefur gert. Þá er bent á að samkvæmt 1. mgr. 28. gr. laga nr. 26/1994 taki byggingarréttur til bygginga ofan á eða við hús, eins og það hugtak er skilg reint í lög unum, eða lóð þess, þ.e. hússins. Hugtakið hús sé skilgreint í 3. gr. laganna . Ek ki verði á það fallist að fasteignin Síðumúli 37 sé eitt og sama húsið og Síðumúli 39 eða Grensásvegur 16A miðað við ákvæði 1. mgr. 3. gr . Þá skal á það bent að hin ar umdeildu og yfirstandandi framkvæmdir fara eingöngu fram ofan á og vi ð hús sem stefnandi á engan rétt yfir og á hinni sérgrei n du lóð viðkomandi húss. Verði talið að lög nr. 26/1994 taki til sakarefnisins byggir stefnandi á því að ákvæði 1. mgr. 29. gr. eigi við u m það og vísast til fyrri umfjöllunar í því sambandi. S tefnd u telja að stefnand i hafi í öndverðu haft allt aðra afst ö ðu til byggingarréttar hvers og eins lóðarhafa á sérgreindum lóðarhlutum en endurspeglast í málatilbúnaði hans fyrir dóminum. M álshöfðu n s tefnanda hefur að mati stefndu það markmið að þvinga einhvern eða alla hina stef ndu til þess að kaupa fasteign sína g e gn óeðlilega háu verði . Eignaskiptayfirlýsing Stefndu árétta að því sé ranglega haldið fram í stefnu að eignaskiptayfirlýsing liggi ekk i fyrir . Áskilnaður um samþykki hennar í byggingarleyfi vísi ekki til stefnanda heldur þess sem veitir leyfið . Vöntun á eig naskiptayfirlýsingu leiði ekki til þess að leyfið verði ógilt. 20 Í þessu sambandi benda stefndu á að tilvísun í byggingarley fi til eig naskiptayfirlýsingar l úti fyrst og fremst að staðfestingu inn byrðis skiptingar s ameigenda fasteignar , sem f alli undir á kvæði fjöleignarhúsalaga. Í málinu liggur þegar fyrir samþykki eigenda eignanna að Grensásvegi 16A og Síðumúla 39 og þ.m.t. bíl a geymsluhú ssins. Um lóðina liggur samþykki allra annarra en stefnanda f yrir. Stefndu telj a að stefnandi geti ekki staðið í vegi fyrir framkvæmdum með því að neita að undirrita eignaskiptayfirlýsingu . Það leiði í senn af því að samþykkis allra verð i ekki k rafist, sb r. A - lið 1. mgr. 41. gr., sbr. 18. gr. , fjöleignarhúsalagann a , og af því að fra mkvæmdir á grundvelli byggingarleyfisi n s tak i til nákvæmlega sama grunnflatar og bíl ageymsluhús stóð áður á. B yggingin raski því ekki neinum hagsmunum stefnanda. Einn ig árétta stefndu að tilvísun til eignaskiptayfirlýsingar sem um ræðir staf i frá leyfisvei tanda sem ekki hefur séð nokkra ástæðu til að fella byggingarleyfið úr gildi. Stefndu vekja sérstaka athygli á því að allar framkvæmdir séu í samræm i við útgefin ley fi og skip ulag. Stefndu hafi ætíð verið í góðri trú og enga sök sýnt a f sér. Þau mannvirk i sem hið umdeilda byggingarleyfi tekur til hafa þegar verið reist að verulegu leyti og valda engri röskun á hagsmunum stefnanda og í öllu falli ekki með þeim hætti að verulegt geti talist. Þessi sjónarmið og almenn meðalhófssjónarmið ís lensks réttar, regl an um réttmætar væntingar og sóun verðm æ ta, mæla eindregið gegn því að kröfur stefnanda verði teknar til greina og byggja stefndu sérstaklega á því. Stefndu krefjast hvor um si g málskostnaðar úr hendi stefn a nda . Stef ndu byggja á því að málareksturinn sé m eð öllu þarflaus og án nokkurs tilefnis , enda hafi öll þau sjónarmið og gögn sem leiða til frávísunar málsins eða sýknu stefndu legið fyrir í ágreiningsmálum sem stefn andi hefur staðið að á fyrri stigum. Af þeim sökum er farið fram á að stefnandi verði dæm dur til að greiða álag á málskostnað, s b r. einkum a - og c - lið 1. mgr. 131. gr. laga nr. 91/1991 u m meðferð einkamála. Málsástæður stefnda Grensásvegar 16 A ehf . Stef ndi mótmæ lir öllum málsástæðum stefnanda, um einstök atriði og í heild sinni, sbr. og nánar hér í framhaldi. Telur stefndi meðal annars skipulagsferlið um einstök atriði og í heild sinni, sem og undirbúningur og útgáfa umþrætts byggi ngarleyfis, í samræmi v ið það se m lög bjóða. Hvorki meginreglur eignaréttar, né lög nr. 26/1994, e.þ.u.l., taki heldur til sakarefnisins með þeim hætti sem stefnandi byggir á. Í öllu falli 21 séu hvers lags meintir annmarkar ekki af slíkum toga að til ógildin gar eigi að leiða, með tilheyran di réttarspjöllum sem slíkt kynni að hafa í för með sér fyrir stefnda, sbr. einnig hér meginreglur stjórnsýsluréttarins , þ.á m. um meðalhóf, réttmætar væntingar og sjónarmiðið um að komast hjá eyðileggingu verðmæta, sbr. nán ar hér í framhaldi. Sam þykkt byg gingarfulltrúans og staðfestingar umhverfis - og skipulagsráðs og borgarráðs séu jafnframt lögum samkvæmar. Stefndi Gren s ásvegur 16 A ehf. telur að málatilbúnaður stefnanda u m að útgáfa umrædds byggingarleyfis uppfylli ekki skilyrði deiliskipulags s tandist e kki nánari skoðun. Deilisk ipulagið sé ekki bundi ð neinum þeim skilyrðum sem stefnandi vísar til í þessu sambandi og því b resti þessum málatilbúnaði stefnanda stoð. Jafnframt skal áréttað að deiliskipulagið er lögum samkvæmt, það hefur og öðlast gi ldi að lö gum og hefur stefnandi heldur ekki krafist ó gildingar þess. Um lögmæti deiliskipulagsins vísast meðal annars til fyrrne f nds úrskurðar úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlindamála og sjónarmiða Reykjavíkurborgar. Stefnandi fékk jafnframt að koma sín um sjónar miðum, ásamt því að skipulagsvaldið liggur hjá Reykjavíkurborg. Hefur stefnandi heldur ekki krafist ógildingar umrædds ú rskurðar sem hafi því réttaráhrif eftir efni sínu. Stefndi telur t ilvísun stefnanda til umsagnar umhverfis - og skipulagssviðs R eykjavíku rborgar 28. október 2016 í þessu samhengi þess utan villandi. Þar séu engin skilyrði sett fyrir útgáfu deiliskipulags, l íkt og stefnandi lætur jafnvel í veðri vaka, heldur kemur fram, að útgáfa byggingarleyfis , með stoð í deiliskipulagi, geti kraf ist samþy afmörkunar. Er þetta raunar í samræmi við 10. gr. laga nr. 160/2010. Tölvuskeyti það sem stef n andi vísar til , dags. 2 3 . maí 2016, og sem stafar frá umhverfis - og skipulagssviði beri með þurf a að standa sameiginlega að d Þessi skoðun starfsmannsins sé á hinn bóginn ekki í samræmi við þá afs t öðu sem birtist í fyrrgreindu formlegu erindi umhverfis - og skipulagssviðs frá 28. október 2016 sem sé yngra. Líkt og þar er ré tti lega bent á, er ekkert í l ögum nr. 123/2010 sem kallar e ti beitt skipulagsvaldi sínu þrátt fyrir að allir meðeigendur séu ekki samþykkir Einnig verði að gæta þeirrar meginreglu laga n r. 123/2010, að sveitar stjórn ber ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags . E kki verði séð að umhverfis - og skipulagssvið ge t i bundið þær heimildir sveitarstjórnar skilyrðum þannig að bindandi sé að lögum. 22 Hvað umþrætt byggingarleyfi ð sem um ræðir í málinu snertir þá telur stefndi Grens ásvegur 16A ehf. að útgáfa þess fá i stoð í gildandi lögum , reglum og skipulagi , sbr. nánar ef n i þess . Byggir stefndi jafnframt sérstaklega á því að stefnandi njóti engra þeirra eignaréttinda s em áskilji að lögum samþykki stef nanda fyrir útgáfu byggin garleyfis eins og hér standi á, sbr. og nánar í framhaldi. Í þessu sambandi hafnar stefndi öllum má l atilbúnaði stefnanda um nauðsyn samþykkis stefnanda sem á húseignum og lóð, s em eru sérstaklega umfang smiklar og fela í sér verulegar breytingar. i ns um sameign leiða , sbr. og nánar ein stakar málsástæður h ér í framhaldi. Um þessar málsástæður vísar stefndi til þess að sjálfstæðir leigusamningar hafi verið gerðir við Reykjavíkur b org vegna lóðanna Síðumúla nr. 37, sem stefnandi leiðir rétt sinn frá, og Grensásvegar 16a, sem réttindi stefnda leiða meðal annars frá. Samkvæmt upplýsingu m stefnda, hafi ekki fundist skriflegur samningur vegna lóðarinnar Síðumúla 39, en sama tilhögun á hinn bóginn verið viðhöfð. Samningarnir sem um ræðir styðj i ekki málatilbúnað stefnanda. Þar sé þvert á m óti vísað til viðkomandi l óðar , og jafnframt tilte nr. 37, Síðumúla nr. 39 og Grensásveg í raun réttri litið á hverja lóð, þ.m.t. Grensásveg 16a, sem sérgreindan lóðarhluta , þ.e. séreignarréttindi (þar sem stefndu fara með eignarráð) , og um leið ekki hluta þess lóðarhluta sem teldist eftir atvikum í sameign, sbr. nánar efni lóðarleigusamninga . Þ annig sé um að ræða afmarkaðan hluta af lóð samkvæmt þinglýstum lóðarleigusamningi, sbr. einnig hér til hliðsjónar 4. gr. laga nr. 26/1994. Lóðarleiga og fasteignagjöld séu sérstaklega álögð þessu til samræmis ; lóðarmat hverrar lóðar, sem lóðarleiga mið a st við, er í fasteignaskrá tilgreint um hverja lóð fyrir sig . Samkvæmt framangreindu séu r éttindi stefnanda, þ.m.t. samkvæmt lóðarle igusamningi, takmörkuð við framangreint og mæla ekki fyrir um leigurétt hans til annarra hluta lóðarin nar, og í öllu fall i ekki hvað varðar sérgreindan lóðarhluta stefnd u sem er ekki í sameign með stefnanda. Þótt umrætt bílageymsluhús, og um leið bygging o fan á því, sé ekki sér staklega auðkennt með lóðarleigusamningi, vegna lóðarinna r Grensásvegar 16A, þ á sé lóðarhlutinn sem slíkur sérgreindur í uppdrætti. Þá verði ekki annað ráðið af veðbandayfirliti en að þessi 23 samningur liggi til g rundvallar þessum lóð arréttindum, sbr. og fyrri umfjöllun að breyttu breytanda. Af hálfu stefnda er einnig vísað til þes s a ð h vað sem þessum samningi líður þá sé fyrirkomulagið það sama og annars staðar á svæðinu, þ.e. um sérgreinda lóðarhluti s é að ræða s em innan heildarsvæði s, sem tilheyra um leið þeim mannvirkjum sem á þeim standa og taka opinberar álögur mið af því. Hv ork i lóðarleigusamningur stefnanda, meginreglur eignaréttar né eðli máls, ber i með sér aðra niðurstöðu, né þinglýstar eignarheimildir sem leiða þvert á móti til gagnstæðrar niðurstöðu . Gögn málsins beri jafnframt með sér, að afmörkun lóða r undir bílastæða hús byggir á grunn mynd byggingarnefndarteikninga, sem staðfestar voru af byggingarfulltrúa þann 31. júlí 1975, og að nýju þann 25. apríl 2 006 og jafnframt st aðfestar með áritun byggingarfulltrúa á skráningartöflu þann 12. febrúar 2007 . Stefnd i telur túlku n sí na jafnframt vera í samræmi við stjórnsýsluframkvæmd og leið a af eðli máls . Útgefin byggingarleyfi og öll stjórnsýsla Reykjavíkurborga r ber i jafnframt me ð sér að þetta sé skilningur eiganda og leigusala, Reykjavíkurborgar, og áþekkt réttarsamband og an nars staðar á lóð. O pinber skráningargögn beri jafnframt með sér að stefndu séu einir rétthafar þeirra réttinda, þ.m.t. andlags þeirra, se m umþrætt byggingar leyfi tekur til . Í fyrirliggjandi deiliskipulagi sé jafnframt rætt um rrétt vegna þeirra, öllu ofangreindu til samræmis. Umrætt bílageymsluhús, og um leið séreignarréttur stefnda, byggir jafnframt á sérstakri þingl ýstri kvöð, s amkvæmt lóðarleigusamningum og þinglýstri eignarheimild stefnda sjálfs, og hefur staðið frá árinu 1 977 . Byggingarleyfi stefnda taki þannig einungis til framkvæmda á sérgreindum, og um leið afmörkuðum lóðarhluta hans og meðstefnda Hverasól ar ehf., sbr. meða l annars orðalag ið . Breytingar á séreign sem séu í sameign stefnd a o g Hve rasólar ehf. , en ekki í sameign með st efnanda þarfnist ekki samþykkis annarra, þótt sameignarréttindi kunni eftir atviku m að fylgja me ð öðrum séreignum . Að þessu leyti sé að réttu lagi ekki hægt að líta á stefnanda sem lóðar - eða byggingarhafa í því s amhen gi sem hér um ræðir og með þeim lögfylgjum sem hann telur slíkt hafa í för með sér . Stefndi bend ir enn fremur á að greiðsla lóðarleigu sem hafi verið bu ndin við rétthafa hinna sérgreindu lóðarhluta . Þá styðji framkvæmd allra lóðarleigusamninga, bæði a f hen di leigusala og leigutaka, þ.m.t. stefnanda, ótvírætt túlkun stefnda á þeim. 24 Ber að sjálfsögðu að líta til þess, í samræmi við viðtekn ar túlkunarreglur fjármunaréttar. Af há lfu stefnda er einnig v ísað til þess að h agnýting og ráðstöfun hinna sérgrein du ló ða , sem og hinna sjálfstæðu mannvirkja ( húsa ) , í gegnu m tíðina hafi heldur ekki borið þess sérstök m erki að um sameign (ir) sé að ræða með þeim hætti sem stefnandi telur . Þau skorti þannig sérkenni sameignar . Hvað sem öðru líður þá sé slíkur meintur rétt ur þá fallinn niður vegna tómlætis . Þá sé að því að ir lóðarhlutar) sé u leigulóðir . Því sé um afnotaréttindi að ræða, þ.e. takmörkuð eignarréttindi. Lóðirnar s éu eign Re ykjav íkurborgar, sem fer með skipulagsvaldið og útgáfu framkvæmdar - og byggingarleyfa. lögu m ekki öldungis ja fnað til hefðbundinna eignaréttinda, þ.m.t. í skilningi reglna um sameign, líkt og stefnandi virðis t hin s vegar ganga út frá. Að því marki sem umþrættur lóðarhluti (réttindi), Grensásvegur 16a, teldist í sameign, þvert á málatilbúnað ste fnda, verður heldu r ekki séð, meðal annars með tilliti til legu og afnota hans, að stefnandi geti talið til sameignar rétti nda yfir honum. Þegar af öllum framangreindum ástæðum verður hvorki áskilið samþykki stefnanda fyrir útgáfu byggingarleyfis né framkvæ mdum með stoð í þv í . Stefndu telur að jafnframt verði að líta t il þess að reglur eignaréttar, þ.m.t. nábýlis - og gren ndarr éttar, stand i til þess að þeir sem hafi raunverulegra lögvarinna hagsmuna að gæta geti eftir atvikum sett framkvæmdum afarkosti, svo s em ef þær hafa í f ör með sér verulega röskun á hagsmunum viðkomandi þannig að ekki verði við unað. Engri slíkri rösku n er á hinn bóginn til að dreifa hér . M álatilbúnaði í andstæða veru er mótmælt sem röngum, ósönnuðum og vanreifuðum. Hvorki sé skerðingu á eignar Ásýnd og nýting, eða önnur atriði, rask i ekki l ögvör ðum hagsmunum stefnanda, hvað þá þannig að til ógildingar geti leitt. Þá er að því að gæta, að hagnýtingin og ráðstöfunin rúmast jafnf ramt innan skipula gs, þ.m.t. aðalskipulags Reykjavíkurborgar, og er hvorki um það né annað umfram það sem mátti ráð ge ra í öndverðu, og hvað þá á því tímamarki sem stefnandi varð eigandi að fasteign sinni. Meint óþægindi geti ekki talist umfram það sem mátt i vænta miðað við aðstæður og staðsetningu fasteignar stefnanda. Um nánari sjónarmið hér að lútan di, vísast og til ít arleg rar umsagnar umhverfis - og skipulagssviðs sem fyr i liggur í málinu . Líkt og þar kemur einnig fram, sem og annars staðar í gögnum málsi ns, var stefnandi ekki eigandi fasteignar sinnar á því tímamarki 25 sem deiliskipulagsvinna hófst, en átti þes s síðan ko st að tefla fram athugasemdum, sem og hann gerði, auk þess sem skipulagsvaldið liggur alltaf hjá sveitarfélaginu. Þar er líka rakið að notk un bílastæða á lóð getur tekið breytingum eftir því hvaða starfsemi á í hlut hverju sinni, og útskýrt hvern ig deilisk ipula gstillagan, í tengslum við bílastæðakröfur, fellur að vinnureglum Reykjavíkurborgar, og horfir ekki til takmörkunar fyrir stefnanda . S tefndi telur að öl l þessi atriði mæli gegn því að samþykki verði áskilið , jafnvel þótt um sameign væri að ræða þvert á mál atilbúnað stefnd a . Gæti annmarki hér á og ekki leitt til ógildingar byggingarleyfis, þar sem hann getur ekki talist verulegur, hvað þá þegar hagsmunir s tefnanda af ógildingu eru bornir saman við hagsmuni stefnda af því að ógilding nái ekki fram að gan ga, s br. einnig hér almenn meðalhófssjónarmið, réttmætar væntingar og sjónarmið um sóun verðmæta. Í þessu sambandi skal enn minnt á að alla r framkvæmdir eru í samræmi við skipulag líkt og úrskurðarnefnd umhve rfis - og auðlindamála hefur þegar úrskurðað um, og br jóta ekki gegn reglum nábýlis - og grenndarréttar, en hér verður líka að gæta að því að um atvinnulóð er að ræða. Af öllu framangreind u leiðir jafnframt að tilvísanir stefnanda til laga nr. 26/1994, sbr. einnig lög nr. 160/2010 (þ.m.t. 1. mgr. 10. gr. þeir ra), eru þýðingarlausar eins og gildissvið þeirra er afmarkað í I. kafla laganna. Hefur heldur engum samblæstri verið til að dreifa í gegnum tíðina, sbr . einnig hér 9. gr. laganna. Hvorki er um sameign né í þei m skilningi sem hér skiptir máli, þ.m.t. í skilningi 18., 28., 30., 31., 35., 36. og 41. gr. laga nr . 26/1994. Framkvæmdir stefnda, á grundvelli lögmæt s byggingarleyfis hans, taka h vorki til sameiginlegrar lóðar né húss, sbr. 2. mgr. 3. gr. laga nr. 2 6/199 4. Stef ndi sé að ráðstafa sem stefnandi sé ekki meðeigandi að, sbr. einnig þinglýs tar heimildir sem fyrir liggja í málinu . Stefndi ví sar þess utan til þess, að rúmist bygging innan samþykktrar teikningar , og sé byggingarrétturinn í eigu ákveðins ei ganda, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 28. gr., geti hann ráðist í framkvæmdir að fengnum nauðsynlegum byggingarleyfum , líkt og hér hátt i til, sbr. ei nnig byggingarré tt samkvæmt samþykktu deiliskipulagi, sbr. 29. gr. laga nr. 26/1994. Þá er að því að gæta, að ákvæð i lagan na hagga ekki samningum um atvinnuhúsnæði, sbr. 2. mgr. 2. gr. laganna. Ef svo færi að lög nr. 26/1994 yrðu talin geta átt við að ein h verju marki, sta nda hvorki lög né reglur, þ.m.t. 41. gr. laga nr. 26/1994 og meginreglur eignarréttar til þess að s amþykki stefnanda verði áskilið , enda er um að ræða breytingar á séreign, byggðri 26 á deiliskipulagi sem fær stoð í aðal skipulagi og sem var þe gar í burðarliðn um þegar stefnandi festi kaup á eign sinni . Slík breyting sé ekki af slíkum toga og þess eðlis (rös kun e.þ sbr. einnig til hliðsjónar meginreglur 26. og 27. gr. laga nr. 2 6/1994. Stefndi telur að u mfjöllun stefnanda um svokallaðar hlutfallstölur fái engu breytt, þegar af þeim ástæðum a ð um br eytingu á séreignarréttindum er að ræða. Þá sé að því að gæta ákvö rðun hlutfallsta lna samkvæmt gildandi reglum og breyta engu um að hvers konar réttindi í óskiptri sameign eru það e ftir se m áður og fela ekki í sér yfirfærslu eignaréttinda, kvaðir eða afsal réttinda. Hlutdeild stefnda í sameiginlegum kostnaði eykst á hinn bóginn. Þá ligg i jafnframt fyrir samþykki allra eigenda, annarra en stefnanda , án þess að neinar málefnalegar ást æður séu fyrir þeirri samþykkissynjun, sbr. einnig hér meginsjónarmið 16. og 18. gr. laga nr. 26/1994. H vers kon ar meintur annmarki hér á geti ekki talist þa ð verulegur, hvað sem öðru líður, að til ógildingar geti leitt, sbr. meðal annars meðalhófssjónarmi ð. Stefn du telur hel dur ekki um að ræða neinar breytingar á ætlaðri sameign sem slíkri, þ.m.t. hagnýtingu og afnotum , eða tileinkun sameignar (sbr. 30., 31., 35. og 36. gr.), sem kalla á samþykki stefnanda. Byggingareitir stefnda séu óbreyttir, þ.e. eingön gu er by ggt ofan á fyrirliggjandi hús. Í öllu falli hafi a samþykkt umræddar framkvæmdir ( sbr. B og C liði 41. gr.) í verki og eða með athafnaleysi sínu í ö llu falli . . L ögskýringum stefnanda er þess utan almennt mótmælt, þ.m.t. um ákvæði 2 8. gr. laga nr. 26/1994. Samkvæmt 1. mgr. síðastnefnds ákvæðis verður sérstakur réttur eiganda til byggingar ofan á eða við hús eða á lóð að byggjast á þinglýstum heimildum. Að öðrum kosti er slíkur byggingarréttur í sameign allra eigenda hússins , og þá há ð ur sa mþykkri allra eigenda, sbr. 2. mgr. Stefnandi er á hinn bóginn ekki eigandi húseignarinnar, og tilvísanir hans til umræddrar lagagrein ar því þegar af þeim ástæðum haldlausar , ásamt því að byggingarrétturinn byggir á deiliskipulagi og kvöð . Stefnd i Grensá svegur 16A telur enn fremur að m álatilbúnaður stefnanda um sé byggingarleyfi ste fnda, óviðkomandi. Sama m áli gegni . St efndi mótmælir því að innsendar teiknin ga r, hvað þá útgefið byggingarleyfi, feli í sér ráðstöfun bílastæða með þeim hætti sem stefnandi virðist telja . S kipulagsvaldið liggur auk þess h já Reykjavíkurborg og falli hvorki undir forræði húsfélaga né lög nr. 26/1994. 27 Uppdráttur teikninga er í fullu sa mræmi vi ð gildandi deiliskipulag fyrir reitinn og er stefndi, rétt eins og stefnandi, við það bundinn. Er þessi málatilbúnaður þegar af þessum ástæðum haldlaus . Hvers lags meintir annmarkar eru heldur aldrei af slíkum toga að til ógildingar geti leitt . Ste fndi Gre n s ásveg ur 16A ehf. kveður málsástæðu stefnanda um að ekki liggi fyrir vera í senn vanreif aða og ranga . Í fyrsta lagi þá liggur fyrir í málinu eignaskiptayfirlýsing árituð af byggingarful ltrúa . Hún s é ekki árituð a f stefnan da ólíkt öllum öðrum . Að mati stefnda getur slíkt engu breytt, sbr. fyrri umfjöllun í tengslum við hlutfallstölur , að breyttu breytanda . Hvers konar meintur skortur hér á g æti heldur ekki talist slíkur annmarki að hann leiði til óg ildingar . Minnt er á að v erið er að reisa mannvirkið á sama stað og hið fyrra og engu broti á grenndarrétti sé til að dreifa. S tefnandi geti ekki skákað í skjól i neitunar sem þessarar, sem er án málefnalegra ástæðna . Stefndi telu r að t ilvísun til eig naskiptayfirlýsingar í bygginga rleyfi í fyrirliggjandi samhengi h elgast þess utan sjálfsagt af því að rétthafar leyfisins s éu fleiri en einn, og að um fjöleignarhús í lagalegu tilliti er að ræð a, án þess að stefnandi sé eigandi að því , sbr. meðal annars 1 . og 3. mgr. 16. gr. la ga nr. 26 /1994, sbr. og 3. gr. eldri laga nr. 59/1976 um fjölbýlishús . T (heldur hins sérgr einda lóðarhluta) , sem væri og rökleysa í fyrirliggjandi samhengi og snúi ekki að hinum r aunverulegu verndarhags munum, þ. e. að uppfylla lagaásk ilnað. Þetta sést einnig af því að b yggingarleyfi til handa stefnda einum er ekki bundi ð slíkum áskilnaði . Skal o g einnig bent á, að byggingarleyfið telst alltaf útgefið samkvæmt efni sínu, hvað sem þessu skilyrði líður . Ste fndi vísar einn ig til fyrri umfjöllunar um þennan þátt málsins. Stefndi áréttar að lokum að allar framkvæmdir eru í samræmi við útgefin leyfi og skipul a g. Ekkert í gögnum málsins ber i með sér að stefndi eða aðrir stefndu sé u í vondri trú eða að einhvers k onar sök s é til að dreifa af þeirra hálfu. Umrædd mannvirki hafa þegar verið reist að verulegu leyti . Þau fela heldur ekki í sér rösku n á hagsmun um stefnanda, a.m.k. svo verulegt geti talist. Þessi sjónarmið, sbr. einnig almenn meðalhófssjónarmið íslensks réttar , re glan um réttmætar væntingar , og sóun verðmæta, mæla eindregið gegn ógildingu umþrættrar ák vörðunar IV. Niðurstaða dómsins 1. Kröfugerð stefna nda 28 Í 60. gr. stjórnarskrárinnar er kveðið á um að dómendur skeri úr öllum ágrein ingi um embættistak mörk yfirval da , og sa mkvæmt 1. mgr. 70. gr. hennar ber öll um réttur til að fá úrlausn um réttindi sín og skyldur fyrir dómstólum. Þessi fyrirmæli hafa verið skýrð þannig að allir sem eiga lögvarinna hagsmuna að gæta geti krafist þess fyr ir dómi að ákvarðan ir stjórnval da verði ógiltar ef þær brjóta í bága við lög að formi eða efni. Þessi stjórnarskrárvarði réttur verður almennt ekki takmarkaður með lögum. Í l ögum nr. 91/1991 um meðferð einkamála eru hins vegar sett ákveðin skilyrði fyrir því að aðilar geti nýtt sér þen nan rétt og borið mál sín undir dómstóla . Er þ ar meðal annars áskilið að kröfugerð stefnanda í máli sé nægilega skýr og ákveðin til að hún geti leitt til skýrrar og afgerandi dómsniðurstöðu um hvernig réttindum viðkomandi sé háttað, sbr. d - lið 1. mgr. 80. gr. , sem og 4. mgr. 114. gr. laga nna . Þar að a uki verður málatilbúnaður stefnanda að uppfylla þau skilyrði sem leidd verða af 1. mgr. 24. gr. og 25. gr. laganna . Í þeim skilyrðum felst að það skipti að lögum máli fyrir stöðu stefnanda að fá dóm um kröfuna, eða með öðrum orðum að stefnandi hafi lögvarð a hagsmuni af úrlausn málsins. Stefnandi hefur krafist þess fyrir dómi að ógilt verði með dómi by ggingarleyfi til handa stefndu sem var gefið út 8. janúar 2 018. Að mati dómsins r íkir enginn vafi á því að þessi þáttur k röfugerðar stefnanda er nægilega skýr og að hann hafi lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um kröfuna. Af málatilbúnaði stefnanda ver ður enda ekki annað ráðið en að málshöfðun hans hafi í öllum aðalatriðum þann til gang að fá bygginga rleyfinu hne kkt. Samh liða þessari kröfu hefur stefnandi se tt fram kröfu um ógildingu þriggja annarra stjórnvaldsathafna. Þannig hefur stefnandi krafist þess að felld verði úr gildi samþykkt byggingarfulltrúans í Reykjavík frá 18. júlí 20 17 um veitingu bygg ingarleyfis til stefn du til að byggja nýja tveggja hæða bí l a geymslu á lóðinni nr. 16A við Grensásveg. Þá hefur stefnandi krafist þess að felldar verði úr gi ldi staðfesting umhverfis - og skipulagsráðs þann 16. ágúst 2017 og staðfesting bo rgarráðs þann 17. á gúst 2017 á þessari s amþykkt byggingarfulltrúa. Að mati dó msins verður ekki ráðið með skýrum hætti af málatilbúnaði stefnanda hvaða lögv ö rð u hagsmuni hann h afi af því að fá umræddar stjórnvaldsathafnir ógiltar. Þegar litið er til ákvæða II. kafla laga nr. 160/2010 um mannvirk i, sem fjalla um útgáfu byggingarleyf a, einkum 7. og 9. gr., verður ekki annað séð en að samþykkt byggingarfulltrúa á byggingarleyfi, s em og staðfesting umhverfis - og skipulagsráðs 29 þann 16. ágúst 2017 og staðfesting borgarráðs 17. ágús t 2017 , sé l iður í un dirbúningi stjórnvaldsákvörðunar bygg ingarfulltrúa um að gefa út byggingarleyfi. S amkvæmt dómaframkvæmd Hæstaréttar getur aðili máls át t lögvarða hagsmuni af því að krefjast ógildingar á einstökum þáttum í undirbúnin gi stjórnvaldsákvör ðunar, án þe ss að kre fjast ógildingar á ákvörðuninni sem s líkri, sbr. m.a. dóm Hæstaréttar sem birtur er í dómasafni réttarins árið 1981 á bls. 406 og dóm H æstaréttar frá 31. maí 2000 í máli nr. 486/1999. Forsenda þess að dómstólar leysi úr slíku sakarefni er þó sem f yrr að þa ð skipti að lögum máli fyrir stöðu að ila að fá dóm um það. Með vísan til þess hvernig stjórnsýslu við útgáfu byggingarleyfa er háttað , samkvæmt lögum nr. 160/20 1 0 , verður ekki séð með skýrum hætti hvaða sjálfstæðu lögvörðu hagsmuni stefnandi hafi af því að krefjast ógildingar á ákvörðunum einstakra aðila í stjórnsýslu Reykjavíkurborgar sem eru liður í málsmeðferð og undirbúningi þeirrar s tjórnvaldsákvörðunar að veita það byggingarleyfi sem ógildingarkrafa stefnanda tekur ja fnframt til. Í lj ósi þe ss að ekk i voru gerðar athugasemdir við það hvaða há tt stefnandi hefur haft á kröfugerð sinni að þessu leyti í úrskurði Landsréttar frá 22. maí 2019 í máli nr. 282/2019, sbr. 9. mgr . úrskurðarins sem kveðinn var upp í kjölfar uppha flegs úrskurðar dóm sins u m að vísa málinu frá dómi , hefur dómurinn þó ekki fo rsendur til þess að vísa frá dómi þeim þáttum í kröfugerð stefnanda sem beinast að undirbúni ngi að þeirri ákvörðun að veita stefndu byggingarleyfi . Í því sambandi hefur dómurinn e innig litið til dóm s Hæst aréttar f rá 18. desember 2008 í máli nr. 204/2008 þa r sem sams konar kröfugerð var látin óátalin, en atvik málsins sem og lagareglur sem þar rey ndi á voru þar með nokkuð öðrum hætti en í þessu máli. Mun dómurinn því leysa efni sleg a úr ö l lum kröfum stefnan da í máli nu. 2. Sjónarmið dómsins um hvort nauðsynlegt hafi verið að afla samþykkis stefnanda fyrir framkvæmdum Málatilbúnaður stefnanda í þessu máli byggist í öllum aðalatriðum á því að það hafi verið nauðsynlegt að afla samþykkis hans fyrir útgáfu byggin garle yfis ins sem um ræði r í málinu . Eru m álsástæður hans um þetta atriði einkum tv íþættar. Annars vegar byggjast þær á því að byggingarleyfið haf i verið gefið út í andstöðu við meginreglur eignarréttarins um sameign, sem og á ákvæði laga nr. 26/1994 um fjö leign arhú s, auk þess sem ekki liggi fyrir samþykkt eignaskiptayfirlýsing. Hins veg ar má ráða það af 30 málatilbúnaði stefnanda að hann telji Reykjav íkurborg hafa bundið ákvörðun um útgáfu byggingarleyfis þeim skilyrðum að aflað yrði samþykkis. Að því er var ðar m álsá stæður stefnand a um að nauðsynlegt haf i verið að afla samþykkis hans fyri r útgáfu byggingarleyfis á grundvelli reglna um sameign , þá er ljóst af málatilbúnaði stefnanda a ð sameignarréttindi n sem hann vísar til byggjast á lóðarleigusamningi sem dag settu r er 12. maí 1999 . Eins og rakið er í kafla II hér að framan er sérstakleg a tiltekið í þessum lóðarleigusamningi að lóðin Síðumúli 37 , þar sem stefnandi á fasteign, annarri lóð, þ . e. lóðinni Síðumúl i nr. 37, Síðumúli nr. 39 og Grensásv egur nr. 16A , hún sé 4.4 84 fermetrar að stærð og að lögun hennar og lega sé sýnd á áfestum uppdrætti mælingardeildar, dags. 16. október 1998, sem teljist hluti samningsins . Í lóðarleigusamningnum kemur einnig fram að á lóðinni séu kvaðir um bílastæði, gang - og graf trarrétt, holr æsi, umferð og vatnslögn. Einnig sé kvöð um bílageymsluhús . Samkvæmt samningnum var lóðin leigð til 50 ára frá 1. janúar 1 999 að telja. Þá er tiltekið í samningnum að lóðarhafar greiði alla skatta og gjöld til opinberra þarfa sem lög ð ve rði á hin a leigðu l óð. Dómurinn telur einsýnt að málsástæður stefnanda , sem byggjast á ákvæðum laga nr. 26/1994, um fjöleignarhús , geti ekk i skotið stoð um undir kröfur hans í málinu . Telja verður ljóst af ákvæði 1. gr. laganna , sem og lögskýringargög num , að l ögin gilda um innbyrðis lögskipti eigenda fjöleignarhúsa að lóðum meðtö ldum . Þannig gilda lögin um samskipti stefnanda við aðra eigendur fjöleignarhússins að Síðumúla 37 og sameign hússins, að því gefnu að fasteignin falli und i r lögin. Af ákvæðum la ganna verður á hinn bóginn ekki á nokkurn hátt ráðið að þau eigi einnig að gi lda um innbyrðis samskipti leigutaka að stærri lóð sem þeir samkv æmt lóðarleigusamningi leigja hver fyrir sig . Í því sambandi verður að horfa til þess að ákvæði laga sem mæla fy rir um takmarkanir á eignaréttindum með þeim hætti sem gert er í lögum nr. 26 /1994 verða í ljósi ákvæðis 72. gr. stjórnarskrárinnar ekki túlkuð rýmra en orðalag þeirra gefur til kynna , sjá hér m.a. til hliðsjónar dóm Hæstaréttar frá 4. júní 2015 í máli nr. 47 5/ 20 14. Með vísan ti l þessarar niðurstöðu dómsins um málsástæður stefnanda , se m byggjast á ákvæðum fjöleignarhúsalaga , er jafnframt hafnað málsástæðum stefnanda sem byggjast á 10. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki , enda er í 1. mgr. 10. gr. vísað til sam þy kk is meðeigenda sam kvæmt ákvæðum fjöleignarhús a laga. 31 Þrátt fyrir að ákvæði f jöleignarhúsa laga eigi samkvæmt framansögðu ekki við um atvik málsins verður engu að síður að leysa úr því hvort stefnandi geti reist kröfur sínar á óskráðum reglum eignarréttar in s um sérstaka samei gn. Sérstök sameign felur almennt í sér þá réttarst öðu að eignarréttindi yfir fasteign skiptast á milli eigenda hennar með þeim hætti að hver aðili hefur allar þær eignarheimildir sem um ræðir, með þeim takmörkunum sem leiðir af hagsmu nu m sameigendanna og s amkvæmt lögum. Þegar unnt er að afmarka eignarhluta og e ignarheimildir fasteignar undir eignarráð tiltekins eiganda, t.d. ef lóðarhluta í eigu fleiri aðila er skipt upp í afmarkaða hluta , þar sem hver og einn fer með full eignarráð y fi r sínum h l uta , tels t slík eign ekki til sameignar. Hins vegar hefur verið lit ið svo að þegar tveir eða fleiri eiga sömu óbeinu eignarrétti ndin í fasteign, þá teljist það til sérstakrar sameignar, sjá hér til hliðsjónar Thor Falkanger: Tingsrett, 5. útgáf a. , Osló 2004, bls. 1 10. Með vísan til þess sem að framan er rakið verður að f allast á með stefnanda að vegna óbeinna eignaréttinda hans , s amkvæmt fyrirliggjandi lóðarleigusamningi um lóðina að Síðumúla 37, sem er hluti af annarri lóð, þ . e. lóðinni Síðumú la n r. 39 og Grensásv eg i nr. 16A , þá taki óskráðar réttar reglur um sérstaka sameign til atvik a málsins . Fær dómurinn ekki séð að að skildir h lutar lóðarinnar séu næ gilega sérgreindir til þess að lóð arréttindin falli alfarið utan re g lna um sameign og er málatilbúnaði stefn du að því leyti hafnað. Það leiðir almennt af e ðli sérstakrar sameignar að hver og einn sameigandi hefur rétt til að nýta eig nina sem um ræðir. Við þá nýtingu verður hann þó að v irða réttindi annarra sameigenda og , eftir atvikum, afla samþykkis þeirra. Í því sambandi hefur þó almennt verið talið að sameigandi þurfi ekki að afla sér samþykkis sameigenda til að nýta eða ráðstafa fasteign ef athafnir hans eru ekki til baga fyrir hin a sameigendurn a . Þá er eigend um s ameignar jafnframt heimilt að nýta sameignina eða ráðstafa henni ef gengið var frá því við stofnun sameignar að nýting eða ráðstöfun væri heimil eða nýting eða ráðstöfun sé beinlínis tilgangur stofnunar sameignarinnar. Me ð vísan til dóm kröfu stefnenda um að byggingarleyfi frá 8. j anúar 2018 verði ógilt verður að leggja til grundvallar að stefnandi telji að afla þurfi samþykkis hans sem meðleigjanda að sameiginlegri lóð , sem fasteignirnar Síðumúli 37, 39 og Grensásvegur 16A standa á, til þ ess að stefndu sé h eimilt að ráðast í þær framkvæmdir 32 sem leyfið tekur til. Þær framkvæmdir sem um ræðir eru sem fyrr segir bygging nýrrar tveggja hæða bílageymslu á lóð in ni nr. 16A við G rensásveg . Þegar leyst er úr því hvort umræddar fra mkv æmdir stefndu séu til slíks baga fyrir stefnanda að áskilja verði samþykki hans fyrir þeim verður fyrst og síðast að horfa til þess hvor t framkvæmdirnar se m leyfið tekur til gangi inn á rétt hans sem sameiginlegs leigutaka að lóðinni. Í því sambandi ski pti r mestu máli hvort framkvæmdirnar takmarki eða komi í veg fyrir réttmæta nýtingu stefnanda á lóðinni . Við það mat verður þó að hafa í hu ga að stefnandi fer einungis með óbein og takmörkuð réttindi í s ameigninni se m um ræðir á grundvelli lóðarleigusamnin gs. Í því felst að hann nýtur ekki sömu heimilda og umráðaréttar og eigandi hins beina eignarréttar sem um ræðir, sem í þessu tilviki er Reykjavíkurborg. S tefnandi hefur vís að til þess í málatilbúnaði s ínum að framkvæmdirnar breyt i mjög ásýnd húsa og nýtingu lóðarinnar s em hann leigir , og hafi að auki í för með sér skerðingu á eignaréttindum hans til húseignar og leigulóðar. Stefnandi telur að slík tileinkun lóðar sé óheimil án samþykkis annarra lóðarhaf a. Stefnandi hefur umfram þessar almennu málsástæður og þá ljósmynd s em hann hefur lag t fram við meðferð málsins ekki lagt fram nein gögn um að hvaða leyti framkvæ mdirnar sem um ræðir skerði réttindi hans samkvæmt leigusamningnum frá 12. maí 1999. Stefnand i hefur heldur ekki lagt fram nein gögn um að framkvæmdirnar sem um r æði r hafi bakað h onum fjárhagslegt t jón, svo sem honum hefði verið unnt með öflun matsgerðar. Í þessu samhengi verður einnig að horfa til þess að framkvæmdirnar sem fjallað er um í byggi ngarleyfinu eiga sér stoð í samþykktu deiliskipulagi, en eigendur fas tei gna verða að j afnaði að hlíta þei m almennu takmörkunum á eignarráðum sínum sem leiðir af sk ipulagsáætlunum sem settar eru í samræmi við lög. Þá verður ekki heldur litið hjá því að till aga að breyttu deiliskipulagi lá fyrir og hafði þegar verið auglýst þ ega r stefnandi fe sti kaup á eigninni að Síðumúla 37 og eignaðist þar með þau réttindi sem ógil dingarkrafa hans í málinu byggist á. Stefnandi hefur ekki krafist ógildingar á samþykktu deil iskipulagi á svæðinu þótt hann hafi vissulega hreyft athugasemdum við hv ort deiliskipulagið ha fi verið lögmætt. U m þær athugasemdir er fjallað í kafla IV.3. hér að neðan. Með vísan til þess sem að framan er rakið verður ekki séð að byggingarleyfið , sem ge fið var út til stefndu 8 . janúar 2018 , hafi slík áhrif á rétt stefnan da t il þess að nýta eða rá ðstafa eign sína að nauðsynlegt hafi verið að áskilja samþykki hans fyrir 33 því á grundvelli reglna um sérstaka sameign . Er því hafnað málsástæðum stefnanda um að ógilda beri byggingarleyfið sem um ræðir í málinu vegna þe ss að samþy kki hans sk orti á grundvelli r eglna eignaréttarins um sérstaka sameign. 3. Sjónarmið stef nanda um að byggingarleyfi stefndu byggi á deili skipulagi se m sé ólögmætt Stefnandi telur að byggin garleyfið se m hann krefst ógildin g ar á byggi á ólögmætu de iliskipulag i . Dómurinn hefur þegar hafnað málsástæðum stefnan d a um að nauðsynlegt hafi verið að afl a samþykki s hans sem meðeiganda og samlóðarhafa fyrir breytingum á grundvelli þeirra réttarreglna u m réttarstöðu sameigenda sem byggt er á í málatilbúnaði ha ns. Af hál fu stefnand a hefur hins vegar einnig verið vísað til þess að með samþykkt deiliskipulags um lóðina frá 9. febrúar 2017 hafið verið sérstaklega áskilið samþykki meðlóðarhafa til breytinga á skipulaginu, sbr. tölvupóst dags. 20. nóvember 2016, frá umhverfis - og skipula gssviði. Reykjavíku rborg hafi síðan vikið frá þessu skilyrði án skýringa. Vís ar stefnandi hér til röksemda sem fram komu í kærum hans , dags. 8. mars 2017 og 13. mars 2018 , til úrskurðarnefndar umhverfis - og auðlindamála . Þegar litið er til ákvæ ða skipulags laga nr. 123/2010 u m skipulagsáætlanir verður að leggja til grundvallar að þý ðing slíkra áætlana, þar með talið deiliskipulags , birtist í aðalatriðum í því að þær fela í sér a lmennar reglur um nýtingu þess lands sem þær taka til. Þes si regla bi rtist enn fr emur í ákvæði 1. mg r. 12 gr. lag a nna , þar sem mælt er fyrir um að b ygging hús a og annarra mannvirkja ofan jarðar og neðan og aðrar framkvæmdir og aðgerðir sem hafa áhrif á umh ve rfið og breyta ásýnd þess skuli vera í samræmi við skipu lagsáætlani r. Þá segir í 4. mgr. 13. gr. l aganna að v ið útgáfu framkvæmdaleyfis skuli sveitarstjórn fjalla um og taka afstöðu til þess hvort framkvæmd er í samræmi við skipulagsáætlanir. Í 1. mgr. 1 3. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki er síðan kveðið sér staklega á um að það sé skilyrði fyrir útg áfu byggingarleyfis að mannvirkið og notkun þess samræmist skipulagsáætlunum á svæðinu. Um efni og gerð deiliskipulags er síðan fjallað sérstaklega í VIII. kafla skipulagslaga. Ákvæði laganna um efni deiliskipulag s eru ekki ítarleg og e kki verður annað rá ðið af lögunum en að sveitarstjórnir hafi þar verulegt svi grúm . Í lögunum eru hins vegar gerðar kröfur um ákveðna málsmeðferð sem fara verður fram áður en 34 de iliskipulag getur tekið gildi. Af ákvæðum laganna má ráða að tilgang ur þessarar málsmeðferðar sé í megindráttum sá að tryggja að áhrif deiliskipula g sins ligg i ljós fyrir áður en það er samþykkt , svo og að tryggja að þeir sem hafa hagsmuni í tengslum við se tningu deiliskipulags og almenningur eigi kost á að kynna sér skipul agsáætlanir og áhrif þeirra og gera, eftir atvikum, athugasemdir við þær. Stefnandi hefu r í mál s ástæðum sínum fyrir því að deiliskipulagið sem um ræðir í málinu sé ólögmætt vísað til sömu málsástæðna og fram komu í kærum hans til úrskurðarnefndar u mhverfi s - og auðlindamála. Þessar málsástæður eru raktar í kafla II hér að framan. Eins og þar kemur fram lúta þær meðal annars að því að Reykjavíkurborg hafi haft fjárhagslegra hagsmuna að gæta af gerð deiliskipul agsins, ekki hafi verið farið eftir málsme ðferðar - og efnisreglum og að ekki hafi verið gætt að lögm ætisreglu stjórnsýsluréttarins. Þrátt fyrir að stefnandi hafi samkvæmt framangreindu byggt kröfugerð sína á þeim grundvelli að deiliskipu lagið sem um ræðir í málinu sé ólögmætt , þ á hefur stefnandi e kki haf t uppi sjálfstæða kröfu um ógildingu deiliskipulags ins svo sem honum hefði verið fært að gera samhliða kröfu sinni um ógildingu byggingarleyfisins , sbr. m.a. dóm Hæstaréttar 26. apríl 2018 í máli 739/2017 . Í slíku máli hefði stefn anda jafnframt veri ð nauðs yn að stefna Reykjavíkurborg til varnar í málinu . Eins og rakið er hér að framan leiðir af ákvæðum skipulagslaga að sveitarstjórnum ber að gæta þess að bygging húsa og annarra mannvirkja sé í samræmi við sk ipulagsáætlanir. Ef fal list yrði á kröfu s tefnand a um að ógilda byggingarleyfi stefndu , með vísan ti l þeirrar málsástæðu hans að deiliskipulagið hafi verið ólögmætt , yrði réttarstaðan sú að deiliskipulagið héldi áfram gildi sínu. Bygging arfulltrúa væri þá al lt að einu skylt að lög um að gæta samræmis við de iliskipulagið þegar tekin væri afstaða til þess hvo rt ge fa ætti út nýtt byggingarleyfi, sbr. 1. mgr. 13. gr. laga nr. 160/2010 sem áður er vitnað til. Eins og þessum hluta málatilbúnaðar stefnanda er háttað verður ekki séð að það myndi leiða til ský rrar og afgerandi niðurstöðu um sakarefni málsins ef falli st yrði á dómkröfu stefnanda um að ógilda byggingarleyfi. Með því fengist ekki efnisleg úrlausn um það á litaefni sem málsaðilar deila u m að þessu leyti. Ver ður því að hafna málatilbúnaði stefnanda um að óg ilda beri byggingarleyfi á þeim forsendum að deiliski pulagið sem fyrir liggur hafi verið ólögmæt t á grundvelli þeir ra málsástæðna sem stefnandi hefur vísað til . 35 Þá verður að telja að sa ma gildi um aðra þætti kröfugerðar stefnanda, þ.e. að samþykkt bygging arfulltrúans í Reykjavík frá 18. júlí 2 017 , svo og staðfes ting umhverfis - og skipulagsráðs þann 16. ágúst 2017 og bo rgarráðs þann 17. ágúst 2017 á sömu samþykkt , verði ógilt. Stefnandi hefur ekki látið við þ að sitja í málatilbúnaði sínum að krefjast ógild ingar vegna þess að byggingarleyfið haf i byggst á ólögmætu deiliskipulagi , heldur hefur hann einnig krafist ógilding ar vegna þess að leyfið hafi farið í bága við skilyrði dei liskipulagsi ns . Í því sambandi hef ur stefnandi vísað til þess að með samþykkt deil iskipulags um lóðina frá 9. febrúar 201 7 hafi verið sérsta klega áskilið að hann samþykkti breytingar á skipulaginu s em leigutaki að lóðinni , en í því sambandi vísar hann til tölvupóst s, dags. 20. nóvember 201 6, frá umhverfis - og skipulagssviði. Reykjavíkur borg hafi síðan vikið frá þessu skilyrð i án skýringa. Ein s og áður er rakið hefur dómurinn hafnað málsástæðum stefn anda um að nauðsynlegt hafi verið að afla samþykkis hans á grundvelli reglna um sérstaka sam eign. Á hinn bóginn fær dó murinn ekki skilið til vísun stefnanda til þessarar málsástæðu á annan veg en svo að hann telji að skipulags - og byggingaryfirvöld hafi í r eynd sett sem sjálfstætt skilyrði fyrir ákvörðunum sínum að samþykki s tefnanda sem meðlóðarh afa lægi fyrir. Hvað þessa málsástæðu varðar þá fær dómurinn ekki séð að unnt sé að fa llast á kröfu stefn anda um ógildingu byggingarleyfis með vísan til þeirra gag na sem byggt er á . Verður þ á í fyrsta lagi að horfa til þess að af sta ðfesting u deiliskipula gs sem fyrir liggur í málinu, sbr. auglýs ingu 16 . febrúar 2017 um breytingar á deiliskipulagi og nýtt deiliskipulag , ver ður ekki séð að skipulagsyfirvöld hafi set t neitt skilyrði um samþykkt stefnanda . Tölvupósturinn sem stefnandi vís ar t il í þessu sambandi, dags. 20. nóvember 201 6, liggur auk þess ekki fyrir í málinu. Dómurinn getur heldur ekki fallist á að tölvupóstur frá umhverfis - og skipulagssviði, dags. 2 3 . maí 2016, hafi bundið hendur skipulagsyfirvalda að þessu leyti. Í því sa mbandi er litið til þess að í tölvupóstinum segir einvörðungu að það sé að ,,allir eigendur lóðanna þurfi að standa sameiginlega samþykki allra Á hinn bóginn verður að telja ljóst eins og ákv æðum skipulagslaga er háttað þá fer sveitarstjórn með æðsta vald við samþykkt skipulagsáætlana á borð við deiliskipulag. Einstakir 36 starfsmenn sveitarfélaga geta almennt ekki bundið hendur sveitarstjórna hvað þetta varðar. Með vísan til valdmarka stjórnval da samkvæmt skipulagslögum sem vikið er að hér að framan verður heldur ekki séð að tölvupósturinn sem um ræðir hafi verið til þess fallin að vekja með stefn anda réttmætar væntingar sem geti haft áhrif á gildi byggingarleyfisins sem um ræðir. Af framangreindu er ljós t að dómuri nn hefur hafnað öllum málsástæðum að baki kröfu stefnanda um að byggingarleyfi sem gefið var út 8 . janúar 2018 til stefndu verði ógilt . Þar sem málat il búnaður stefnanda u m aðra þætti kröfugerðar hans byggist á sömu málsástæðum l eiðir af þessari niðurstöðu d ómsins að stefndu verða einnig sýknaðir af kröfum stefnanda um að samþykkt byggingarfulltrúan s í Reykjavík frá 18. júlí 2017, svo og staðfesting umh ve rfis - og skipulagsr áðs þann 16. ágúst 2017 og borgarráðs þ ann 17. ágúst 2017 á sömu samþykkt , verði ógilt. Í samræmi við það sem að framan er rakið eru stefndu sýknaðir af öllum kröfum stefnanda í málinu. Af því leiðir að stefnanda verður gert að greiða al lan kostnað stefndu af rekstri málsins , sbr. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/199 1, um meðferð einkamála . Í lj ósi umfangs mál sins , og þegar höfð er hliðsjón af því að önnur mál um sam s konar sak are fni hafa verið rekin samhliða á hendur stefnd u , þykir dóminum hæfilegt að stefnandi greiði stefndu hverjum um sig 1. 2 00.0 00 króna í málskostnað og e r þá virðisaukaskat tu r meðtalinn í þeirri fjárhæð. Við ákvörðun málskos tnaðar hefur einnig verið horft til þess að í málatilbú naði í stefnu skorti að ýms u leyti á að gætt væri ákvæða e - liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91 /1991, enda var þar m.a. vísað til annarra gagna málsins um málsá stæður. Þótt þessi tilhögun varði ekki frávísun m álsins telur dómurinn engu að síður lj óst að hún úth eimti tímar fr ekari vinnu við va rnir málsi ns af h álfu stefnda. Kjartan Bjarni Björgvinss on héraðsdómari kveður upp þennan dóm. Dómsorð: Stefnd u , Iborg ehf. , Hverasól ehf. og Gren sásvegur 16A ehf. , eru sýknaðir af öllum kröfum stefnanda, F róða ehf. , í málinu. Stefnandi sk al greið a hverj um stefnda um sig 1. 2 00.000 króna í málskostnað. 37